Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, cùng với tinh thần đấu tranh của quân và dân huyện Tiên Lãng, sư trụ trì ĐĐ.Thích Thanh Tại (đệ tử của cố HT. Thích Thanh Lãng) đã kiên cường đấu tranh với địch và đã anh dũng hy sinh, được Nhà nước công nhận là liệt sỹ. Với những thiết chế văn hoá cổ, có giá trị nghiên cứu sâu sắc về lịch sử, văn hoá truyển thống. Năm 2006, chùa Đông Ninh đã được UBND thành phố công nhân là Di tích Lịch sử – Văn hoá.
TT.Thích Quảng Minh chia sẻ: HT.Thích Thanh Lãng là thầy nghiệp sư của ĐĐ.Thích Thanh Tại. Năm 1947, Hoà thượng cho phép Đại đức về trông nom chùa với mong muốn đại đức ở lại chùa để giúp đỡ và nuôi giấu bộ đội du kích tham gia hoạt động cách mạng. Lúc đó, chùa được chọn làm cơ sở Uỷ ban kháng chiến của xã Tiên Minh. Hòa thượng là tấm gương sáng cho hoạt động ủng hộ kháng chiến. Ngoài Hòa thượng được Nhà nước phong tặng liệt sỹ, cả 3 đệ tử của Hoà thượng cũng là liệt sỹ. Đó là: ĐĐ.Thích Quảng Tại; ĐĐ.Thích Quảng Tuệ và ĐĐ.Thích Quảng Hợp. Ngoài ra, pháp đệ của Hoà thượng là HT. Thích Nguyên Uyển cũng được Nhà nước phong tặng Liệt sỹ.
Năm 1951, sau khi bị chỉ điểm, thực dân Pháp xông vào càn quét chùa. Lúc này, ĐĐ.Thích Thanh Tại đã đưa bộ đội du kích xuống hầm Tam Bảo trú ẩn, đậy nắp hầm cẩn thận, nhằm đảm bảo an toàn tính mạng cho quân dân du kích. Khi quân giặc Pháp ập tới, chúng đã tra khảo Đại đức về nơi ẩn lấp của bộ đội Việt Minh, nhưng Đại đức nhất quyết không khai, nên bọn chúng đã ra tay tàn sát Đại đức ngay tại trước sân chùa. Tối ngày 25/5/1951, khi quân giặc rút khỏi chùa, bộ đội du kích đã làm thủ tục chôn cất Đại đức trước niềm tiếc thương vô hạn.
Để tưởng nhớ tới công lao của cố ĐĐ.Thích Thanh Tại đã anh dũng hy sinh trong cuộc chiến tranh chống thực dân Pháp, bảo vệ cho Độc lập, chủ quyền của Đất nước, đại diện chư Tôn đức Ban trị sự PG huyện Tiên Lãng, cùng SC. Thích Tịnh Hân – Trụ trì chùa Đông Ninh đã trang nghiêm, thành kính tổ chức lễ tưởng niệm 70 năm cố Đại đức liệt sỹ Thích Thanh Tại viên tịch, đồng thời làm lễ cầu siêu cho tất cả các anh hùng liệt sỹ vị quốc vong thân qua các thời kỳ, hướng tới kỷ niệm 74 năm ngày thương binh liệt sỹ (27/07/1947 – 27/07/2021).
Thành Trung
