HT. Thích Huệ Thông – Chuyển đổi số trong hành chính Giáo hội và tâm đức người làm công tác thư ký

PSO – Sáng ngày 13/12/2025, tại Khóa Huân tu – Bồi dưỡng Bình dân học vụ số 2025, Hòa thượng Thích Huệ Thông, Phó Chủ tịch Hội đồng Trị sự, Trưởng ban Pháp chế Trung ương GHPGVN đã trình bày khóa tập huấn dành cho đội ngũ làm công tác hành chính – thư ký của Giáo hội, xoay quanh hai nội dung trọng tâm: chủ trương chuyển đổi số (kỹ thuật số/bình dân học vụ số) và tâm đức của người làm công tác hành chính Giáo hội trong thời đại mới.

Khóa Bồi dưỡng có sự tham dự của Thượng tọa Thích Phước Nguyên – Phó Tổng Thư ký, Chánh Văn phòng 2 Trung ương GHPGVN; Thượng tọa Thích Minh Nhẫn – Ủy viên Thư ký Hội đồng Trị sự, Phó Văn phòng Thường trực Văn phòng 2 Trung ương GHPGVN; Thượng tọa Thích Phước Nghiêm – Ủy viên Thường trực Hội đồng Trị sự, Phó Văn phòng 2 Trung ương GHPGVN; Thượng tọa Thích Quảng Tiến, Thượng tọa Thích Nhật Từ – đồng Ủy viên Hội đồng Trị sự, Phó Văn phòng 2 Trung ương GHPGVN, cùng chư Tăng Chánh, Phó Thư ký, cán bộ, nhân viên Văn phòng Ban Trị sự các tỉnh, thành khu vực phía Nam.

Hòa thượng đã nêu lên các đề mục quan trọng, trong đó nhấn mạnh: “Chuyển đổi số là xu thế tất yếu của thời đại”. Trong bối cảnh xã hội hiện đại, chuyển đổi số đã trở thành một xu hướng tất yếu, không chỉ đối với Nhà nước mà đối với mọi tổ chức, trong đó có Giáo hội Phật giáo. Nhà nước Việt Nam đang triển khai mạnh mẽ chương trình “Bình dân học vụ số”, hướng tới việc phổ cập công nghệ số cho toàn dân. Vì vậy, Giáo hội không thể đứng ngoài tiến trình phát triển chung của đất nước và nhân loại.

Chuyển đổi số trong hành chính Giáo hội trước hết là chuyển từ phương thức quản lý truyền thống (giấy tờ, thủ công) sang quản lý bằng hệ thống số hóa, ứng dụng công nghệ thông tin và các nền tảng điện tử. Điều này giúp quản lý hiệu quả dữ liệu về Tăng Ni, tự viện, giới phẩm, đào tạo Phật học; giảm sai sót, tránh trùng lặp, thiếu minh bạch; tiết kiệm thời gian, công sức cho Tăng Ni và bộ máy hành chính; tăng tính thống nhất, đồng bộ trong quản lý của Giáo hội. Nếu không kịp thời chuyển đổi, bộ máy hành chính sẽ dần trở nên lạc hậu, gây khó khăn cho Tăng Ni và không đáp ứng được yêu cầu quản lý trong thời đại công nghệ.

Thứ hai là tinh thần Phật giáo: không bảo thủ, luôn tùy duyên phương tiện. Tư tưởng Phật giáo vốn không bảo thủ hay cố định. Nguyên lý “Phật pháp bất định pháp” và tinh thần tùy duyên – phương tiện đã được chư Tổ vận dụng suốt chiều dài lịch sử truyền giáo. Nhờ đó, Phật giáo có thể hòa nhập vào từng quốc gia, từng nền văn hóa khác nhau mà vẫn giữ được cốt lõi đạo lý.

Chính vì vậy, việc ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số không đi ngược lại tinh thần Phật giáo nếu được sử dụng đúng cách. Công nghệ chỉ là phương tiện; điều quan trọng là cách con người sử dụng phương tiện ấy. Nếu giữ tư duy bảo thủ, khép kín trong khuôn mẫu cũ, chúng ta sẽ khó hội nhập và dễ bị tụt hậu.

Thứ ba là vai trò then chốt của người làm công tác thư ký – hành chính. Trong tiến trình chuyển đổi số, ban thư ký và bộ phận hành chính giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Người làm công tác thư ký không chỉ thực hiện công việc hành chính đơn thuần mà còn là người chủ động tham mưu, đề xuất cho lãnh đạo; người giải thích, thuyết phục về lợi ích của chuyển đổi số; người kết nối giữa chủ trương của Giáo hội Trung ương và thực tiễn địa phương. Muốn triển khai hiệu quả, cần có quyết tâm từ lãnh đạo, đồng thời đội ngũ thư ký phải thực sự hiểu rõ lợi ích, nắm được kiến thức cơ bản về chuyển đổi số và chủ động đề xuất giải pháp phù hợp với điều kiện thực tế.

Cuối cùng là tâm đức – nền tảng cốt lõi trong hành chính số. Bên cạnh những lợi ích, chuyển đổi số cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro, đặc biệt trong quản lý thông tin và dữ liệu con người. Vì vậy, tâm đức của người làm công tác hành chính là yếu tố quyết định. Người tu sĩ và người làm việc cho Giáo hội cần lấy từ bi, trí tuệ, vô ngã, vị tha làm nền tảng. Công nghệ nếu thiếu đạo đức có thể gây tổn hại lớn; nhưng nếu được vận hành trên nền tảng đạo đức Phật giáo, công nghệ sẽ trở thành công cụ hữu hiệu để phụng sự Giáo hội, phục vụ Tăng Ni và đóng góp tích cực cho xã hội.

Hòa thượng đúc kết chuyển đổi số trong hành chính Giáo hội là một con đường khó nhưng không thể tránh, đòi hỏi cả chủ trương đúng đắn, lộ trình rõ ràng và con người có tâm, có tầm. Khi kết hợp hài hòa giữa truyền thống đạo đức Phật giáo và thành tựu khoa học hiện đại, Giáo hội không những bắt kịp thời đại mà còn góp phần xây dựng một xã hội tốt đẹp, nhân văn và bền vững hơn.

Thực hiện: Minh Trực