Khoa Phật học từ xa: Hành trình học pháp, đảnh lễ các bậc Tôn túc tại Tổ đình Thiền viện Thường Chiếu và Thiền viện Linh Chiếu

PSO - Ngày 25/10/2026 (nhằm ngày 16/9 năm Bính Ngọ), đoàn Tăng Ni sinh và học viên cư sĩ Khoa Phật học từ xa – Học viện Phật giáo Việt Nam tại TP.HCM đã tổ chức chương trình học pháp và đảnh lễ chư Tôn túc tại Thiền viện Thường Chiếu và Thiền viện Linh Chiếu, thể hiện lòng tôn kính và tri ân đối với những bậc Tôn túc đã trọn đời phụng sự Đạo pháp, hoằng dương Chánh pháp, lợi lạc quần sinh.

Chương trình được sự hướng dẫn của Thượng tọa Thích Giác Hoàng – Ủy viên Hội đồng Trị sự GHPGVN, Phó Trưởng ban Văn hóa Trung ương GHPGVN, Phó Tổng Thư ký, Trưởng Khoa Phật học từ xa – Học viện Phật giáo Việt Nam tại TP.HCM; Ni sư Thích Nữ Hương Nhũ và Ni sư Thích Nữ Hiếu Liên – đồng Phó Trưởng khoa Phật học từ xa, cùng sự tham dự của hơn 600 Tăng Ni sinh, học viên cư sĩ và người thân thuộc các khóa I–XII.

Đặt chân đến Thiền viện Thường Chiếu, trong lòng mỗi người không khỏi dâng lên niềm xúc động và kính ngưỡng. Nơi đây không chỉ lưu dấu bước chân tu hành của biết bao bậc cao Tăng, mà còn gắn liền với cuộc đời tu tập và hoằng hóa của Hòa thượng Thiền sư Thích Thanh Từ – bậc tôn túc có công lớn trong việc phục hưng và phát triển Thiền phái Trúc Lâm Việt Nam. Giữa không gian thanh tịnh, trang nghiêm, cả đoàn như được lắng lòng mình, cảm nhận sâu sắc hơn tinh thần tu học, ý chí kiên định trên con đường giác ngộ và những giá trị thiền môn mà các bậc tiền nhân đã dày công gìn giữ, trao truyền cho thế hệ hôm nay.

Xúc động với ý nghĩa bài pháp “thăm thầy”
Phái đoan vinh dự được sự đón tiếp của: Hòa thượng Thích Thông Thiền - Thiền sư, Giảng sư, Tổng Thư ký Ban Quản trị Thiền phái Trúc Lâm, Thư ký Ban Thiền học Bắc truyền, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và Ứng dụng Thiền học Bắc truyền thuộc Viện Nghiên cứu Phật học Việt Nam; Thượng tọa Thích Đạt Ma Quang Tuệ - Hiệu trưởng Trường Trung cấp Phật học Đồng Nai, Thư ký Thiền viện. 

Sau phần dâng hương lễ Phật, Hòa thượng Thông Thiền đã từ bi ban bố, sách tấn tất cả quý học viên qua bài pháp “Thăm thầy” – một bài pháp vô cùng ý nghĩa và thiết thực. Hòa thượng chỉ dạy, đây là một dịp gặp gỡ mang nhiều ý nghĩa trong đời sống tu học của người xuất gia. Bởi trên con đường hành đạo, mỗi người chúng ta đều có những bậc Thầy đã chỉ đường, dẫn lối; có những bậc trưởng thượng đã truyền trao kinh nghiệm tu hành, nâng đỡ đạo tâm và giúp chúng ta hiểu sâu hơn về trách nhiệm của người đệ tử Phật.

Có những lời dạy chúng ta được nghe từ thuở ban đầu xuất gia; có những điều phải trải qua nhiều năm tu học mới dần thấu hiểu. Có những ân tình được thể hiện bằng lời nói, nhưng cũng có những ân tình nằm trong sự im lặng, trong tấm gương tu hành và trong cả một đời tận tụy với đạo pháp của các bậc Thầy. Vì vậy, việc trở về thăm Thầy hôm nay không đơn thuần là một cuộc gặp gỡ, mà còn là dịp để chúng ta nhìn lại chính mình, nhớ nghĩ công ơn giáo dưỡng và suy ngẫm về con đường tu học mà mình đang đi. Từ ý nghĩa ấy, hôm nay chúng ta cùng nhau chiêm nghiệm các vấn đề: thăm Thầy là thực hành hạnh tri ân; thăm Thầy là học đạo qua thân giáo; thăm Thầy là vun bồi tình pháp lữ và sự hòa hợp của Tăng đoàn; thăm Thầy là tự nhắc mình về trách nhiệm tiếp nối mạng mạch Phật pháp.

1. Thăm Thầy là thực hành hạnh tri ân và báo ân
Trong đời sống con người, lòng biết ơn là một phẩm chất đáng quý. Đối với người xuất gia, lòng tri ân còn gắn liền với đạo nghĩa và trách nhiệm của người học trò.
Chúng ta biết ơn cha mẹ đã sinh thành, dưỡng dục; biết ơn những người đã giúp đỡ mình trong cuộc sống; và đặc biệt, biết ơn các bậc Thầy đã hướng dẫn mình trên con đường học Phật, hành Phật.
Tuy nhiên, tri ân trong đạo Phật không nên chỉ dừng lại ở cảm xúc. Nếu chúng ta luôn nói mình biết ơn Thầy nhưng không chịu tu học, không thực hành lời dạy, không sửa đổi những tập khí của bản thân, thì lòng biết ơn ấy vẫn chưa được thể hiện đầy đủ bằng hành động.

Một người học trò biết ơn Thầy trước hết phải biết quý trọng những gì Thầy đã trao truyền.

Lời Người dạy vọng vang từng hơi thở
Mỗi sát na trầm lắng vị thiền tư
Người đặt tay cho giấc ngủ không mơ
Và đánh thức bằng tiếng thầm từ ái.

Thầy dạy chúng ta giữ gìn giới hạnh, chúng ta phải nỗ lực sống có giới hạnh. Thầy khuyên chúng ta tinh tấn tu tập, chúng ta phải thực sự tinh tấn. Thầy nhắc chúng ta sống hòa hợp, chúng ta phải biết giảm bớt cái tôi, biết lắng nghe và tôn trọng những người cùng tu học.
Đó là cách chuyển lòng biết ơn thành sự thực hành cụ thể.
Đối với các bậc Trưởng lão đã dành nhiều năm tháng cho việc tu hành, giáo dưỡng Tăng Ni và gánh vác Phật sự, sự trở về thăm viếng của hàng hậu học còn thể hiện sự quan tâm, kính trọng và tình cảm giữa các thế hệ trong Giáo hội.
Một lời vấn an chân thành, một sự thăm hỏi đúng lúc, một thái độ khiêm cung khi gặp gỡ, đôi khi đã thể hiện được nhiều điều hơn những lời tán dương dài dòng.
Dĩ nhiên, việc thăm viếng cần xuất phát từ tâm chân thành, không phải để phô trương tình cảm, tìm kiếm danh tiếng hay tạo dựng hình thức bên ngoài. Giá trị của cuộc thăm viếng nằm ở tâm niệm và cách hành xử của người đến thăm.
Chúng ta đến với Thầy bằng lòng kính trọng, lắng nghe bằng tâm cầu học và trở về với quyết tâm tu tập tốt hơn.
Đó chính là ý nghĩa thiết thực của hạnh tri ân và báo ân. 

2. Thăm Thầy là nhận lãnh trách nhiệm tiếp nối mạng mạch Phật pháp
Đây là điều chúng ta cần suy ngẫm sâu sắc nhất.
Các bậc Trưởng lão đã dành nhiều năm tháng tu học và phụng sự. Những kinh nghiệm, công sức và tâm huyết của các vị là những điều hàng hậu học cần trân trọng, học hỏi và tiếp nối bằng sự thực hành chân chính.
Tuy nhiên, tiếp nối không có nghĩa chỉ nhắc lại những lời tán dương, cũng không chỉ duy trì những hình thức bên ngoài. Tiếp nối phải được thể hiện bằng việc thực hành những giá trị tốt đẹp đã được trao truyền.
Nếu Thầy dạy chúng ta phản quan tự kỷ, chúng ta phải biết quay lại soi sáng chính mình.
Nếu Thầy dạy chúng ta biết vọng không theo, chúng ta phải tập nhận diện những vọng niệm đang sinh khởi, không vội vàng chạy theo chúng:

Ta đọc lòng ta trong khoảng im
Sắc không muôn sợi bật cung huyền
Ngàn đóa sao trời tơi tả cánh
Vỡ nát trên nguồn sông vô biên.

Nếu Thầy dạy chúng ta sống với tinh thần từ bi, chúng ta phải biết giảm bớt sự cố chấp, nóng giận và ích kỷ trong quan hệ với mọi người.
Nếu Thầy dạy chúng ta phụng sự đạo pháp, chúng ta phải biết làm tròn trách nhiệm của mình với tinh thần khiêm cung, tận tụy và trong sáng.
Đối với người xuất gia, tiếp nối đạo mạch không chỉ là đảm nhiệm một chức vụ, một công việc hay một vị trí trong tổ chức. Điều cốt yếu vẫn là tiếp nối bằng giới đức, sự tu tập, trí tuệ và tinh thần phụng sự.
Một người có thể đảm nhiệm nhiều Phật sự, nhưng nếu thiếu sự tự soi xét thì vẫn cần tiếp tục học hỏi. Một người có thể chưa đảm nhiệm trọng trách lớn, nhưng nếu tinh tấn tu hành, sống có đạo hạnh và giúp ích cho mọi người thì vẫn đang góp phần làm cho đạo pháp được tiếp nối.
Mỗi người có một hoàn cảnh, một khả năng và một trách nhiệm khác nhau. Điều quan trọng là biết làm tròn phần việc của mình, không ngừng học hỏi và luôn nhớ đến mục đích căn bản của đời sống xuất gia.
Trong tinh thần Thiền tông, sự tiếp nối chân thật phải gắn liền với sự chuyển hóa nơi chính mình. Không thể chỉ nói về ánh sáng mà không chịu soi sáng tâm mình; không thể chỉ tán dương công đức của Thầy mà không chịu thực hành lời Thầy dạy.
Bởi vậy, sau mỗi lần thăm Thầy, chúng ta nên tự hỏi:
- Tôi đã học được điều gì?
- Tôi cần sửa đổi điều gì trong cách tu học và hành xử?
- Tôi có thể làm gì để phụng sự Tăng đoàn, Giáo hội và chúng sinh tốt hơn?
- Tôi sẽ tiếp nối những giá trị mà các bậc Thầy đã trao truyền bằng hành động cụ thể nào?
Nếu những câu hỏi ấy giúp chúng ta sống có trách nhiệm hơn, tu tập tinh tấn hơn và biết quan tâm đến lợi ích chung hơn, thì cuộc thăm viếng đã mang lại giá trị thiết thực.

3. Liên hệ với bài hát "Tán ca Thầy": Tán Thầy là để tự soi sáng chính mình:
Trước khi kết thúc, chúng ta cùng trở lại với bài hát “Tán Ca Thầy”.
Bài hát sử dụng những hình ảnh gần gũi mà giàu ý nghĩa: vầng trăng sáng, đại dương bao la, bóng râm che mát, dòng suối ngọt lành, dòng sữa pháp và vầng dương hiền hòa.
Những hình ảnh ấy gợi lên các phương diện mà người học trò kính ngưỡng nơi Thầy: trí tuệ, lòng từ bi, sự bao dung, khả năng giáo dưỡng và công đức nâng đỡ người học đạo.
Đến khổ thơ thứ tư, hình ảnh đàn chim tung cánh giữa trời cao đưa chúng ta từ tâm niệm tri ân đến chí nguyện hành động. Người học trò không chỉ muốn nhận lãnh sự giáo dưỡng, mà còn mong đem niềm vui và những điều tốt đẹp đến với mọi người.
Và đến khổ thơ cuối cùng, bài hát trở về với sự khiêm cung, tự soi xét và nhận ra những hạn chế của chính mình.
Đây là một điểm đáng suy ngẫm.
Chúng ta có thể ca ngợi Thầy bằng những lời đẹp đẽ, nhưng điều quan trọng là sau lời ca ấy, chúng ta có chịu nhìn lại mình hay không.
Chúng ta có thể nói Thầy là vầng trăng sáng, nhưng chúng ta có chịu thực hành lời dạy để nhận diện mê lầm của chính mình hay không?
Chúng ta có thể nói Thầy là dòng suối mát, nhưng chúng ta có chịu nuôi dưỡng tâm từ, lời nói lành và hành động thiện hay không?
Chúng ta có thể nói muốn báo đáp ân Thầy, nhưng chúng ta đã làm được điều gì thiết thực cho việc tu học và phụng sự?
Nhìn theo mạch ý nghĩa của bài hát, cuộc thăm viếng các bậc Trưởng lão hôm nay cũng chính là một cơ hội để chúng ta thực hành những điều ấy.
Kính Thầy không chỉ là cúi đầu trước Thầy, mà còn là biết khiêm cung trước sự thật về chính mình.
Tri ân Thầy không chỉ là nhớ đến công đức của Thầy, mà còn là biết chuyển hóa những điều chưa tốt nơi bản thân.
Tiếp nối Thầy không chỉ là tiếp nhận những lời dạy, mà còn là đưa lời dạy vào đời sống hằng ngày.
Khi ấy, sự tri ân không còn dừng lại ở cảm xúc nhất thời, mà trở thành một động lực tu học lâu dài.

4. Trở về thăm Thầy, trở về với chí nguyện tu hành
Từ những điều vừa chia sẻ, chúng ta có thể thấy rằng việc hàng hậu học đến thăm viếng các bậc Trưởng lão tôn túc mang nhiều ý nghĩa sâu sắc.
- Đó là dịp trở về với cội nguồn đạo tâm.
- Đó là cơ hội thực hành lòng tri ân và báo ân.
- Đó là dịp học đạo qua lời dạy và thân giáo của các bậc trưởng thượng.
- Đó là cơ hội vun bồi tình pháp lữ, tăng cường sự kết nối giữa các thế hệ Tăng Ni.
Và trên hết, đó là lời nhắc nhở mỗi người về trách nhiệm tiếp nối mạng mạch Phật pháp bằng sự tu tập chân chính, đạo hạnh và tinh thần phụng sự.
Hôm nay, khi được trở về thăm các bậc Trưởng lão, chúng con xin thành kính tri ân những công đức giáo dưỡng và những đóng góp của các bậc tôn túc đối với đạo pháp, Giáo hội và hàng hậu học.
Nguyện mỗi người chúng con biết trân trọng duyên lành được gặp gỡ, lắng nghe và học hỏi; biết biến lòng kính ngưỡng thành sự thực hành; biến niềm tri ân thành trách nhiệm; biến lời phát nguyện thành những việc làm thiết thực trong đời sống tu học.
Nguyện cho hàng hậu học luôn giữ vững đạo tâm, tinh tấn tu hành, sống hòa hợp, biết thương yêu và nâng đỡ nhau, cùng góp phần làm cho ngôi nhà Phật pháp ngày càng trang nghiêm và vững mạnh.

Xin được khép lại bài giảng bằng một ý niệm:
Thăm Thầy để nhớ ơn Thầy.
Nhớ ơn Thầy để thực hành lời Thầy dạy.
Thực hành lời Thầy dạy để tự soi sáng chính mình.
Tự soi sáng chính mình để tiếp nối đạo mạch và đem lợi ích đến cho muôn người.

Nguồn năng lượng khi đảnh lễ các bậc Tôn túc
Trong ánh nắng ban mai dịu nhẹ, phái đoàn theo bước chân của Thượng tọa trưởng khoa hành thiền quanh thiền viện đến đảnh lễ đức Trưởng lão Hòa thượng Thích Nhật Quang - Ủy viên Thường trực HĐCM, Trưởng Ban Quản trị Thiền phái Trúc Lâm Việt Nam, Trụ trì Thiền viện Thường Chiếu (Xã Phước Thái, TP.Đồng Nai).

Đoàn hữu nhiễu quanh hương thất của Đức Trưởng lão Hòa thượng Thích Thanh Từ – Phó Pháp chủ Hội đồng Chứng minh, Tông chủ Thiền phái Trúc Lâm Việt Nam. Trong giây phút ấy, lòng người lắng lại, dâng lên niềm xúc động khó diễn tả thành lời. Giữa không gian thanh tịnh, được hiện diện gần bậc chân tu, dường như mỗi bước chân đều trở nên nhẹ nhàng, mỗi tâm niệm đều lắng sâu hơn trong sự cung kính và biết ơn.
Có những giá trị không thể diễn đạt bằng lời, chỉ có thể cảm nhận bằng sự tĩnh lặng của tâm mình. Đó là phong thái ung dung, đạo phong trầm mặc và sức lan tỏa bình an của một đời tu hành bền bỉ.
Hòa thượng Thích Thanh Từ là bậc cao tăng thạc đức, là trụ đá rừng tùng của tín đồ Phật giáo hâm mộ tu thiền trong và ngoài nước. Ngài đã tiên phong cho phong trào học thiền, hành thiền theo đúng đường lối từ Đức Phật truyền trao qua các đời Tổ sư Thiền. Đặc biệt, với tâm nguyện phục dựng lại hệ giá trị cao quý của tinh thần Thiền phái Trúc Lâm Yên Tử triều Trần - một phái thiền phù hợp với căn tính người Việt xưa nay, do Đức Sơ tổ Trần Nhân Tông sáng lập và xiển dương.

Học pháp tại Thiền viện Linh Chiếu
Tại thiền đường Thiền viện Linh Chiếu, đoàn đã được TT Thích Đạt Ma Nguyện Học - Giáo thọ Thiền viện Thường Chiếu, hướng dẫn thiền tập; TT Thích Đạt Ma Quang Tuệ - Giám thiền.
Hơn 600 thành viên trong đoàn cùng lắng lòng, an trú trong thời khóa thiền tọa giữa không gian thanh tịnh. Dưới sự hướng dẫn của chư Tôn đức, đại chúng thực hành các bước thiền tập và xả thiền theo đúng trình tự của dòng thiền Trúc Lâm.

Một thời thiền thật an lạc! Hơn 600 người cùng ngồi yên, cùng trở về với chính mình, để thân tâm lắng dịu, những xao động dần lắng xuống, nhường chỗ cho sự tỉnh thức và bình an.
Khi nhiều người cùng lắng tâm, sự an tĩnh không chỉ hiện hữu nơi mỗi cá nhân, mà còn kết nối thành một nguồn năng lượng tỉnh thức, lan tỏa sự bình an đến toàn thể đại chúng.
Giữa dòng đời nhiều biến động, phút giây được cùng nhau trở về với sự tĩnh lặng thật đáng quý. Bởi tu tập không phải tìm kiếm điều gì xa xôi, mà là học cách quay về, nhận diện chính mình và nuôi dưỡng sự an nhiên trong từng hơi thở.

Sau thời khóa thiền tập, đoàn được Ni trưởng Thích nữ Hạnh Chiếu - Ủy viên Thường trực Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Đồng Nai, Phó Thường trực Phân ban Ni giới GHPGVN tỉnh, trụ trì thiền.

Trong thời pháp, đoàn được nghe chia sẻ về câu chuyện vua Trần Thái Tông và lời chỉ dạy của Quốc sư Phù Vân. Dù ở ngôi vị đế vương, bận rộn với việc nước, vua vẫn luôn ghi nhớ lời khuyên của bậc thiền sư, biết kết hợp hài hòa giữa việc đạo và việc đời, lấy sự an nguy của quốc gia làm trách nhiệm của chính mình. Tinh thần ấy tiếp tục được trao truyền qua các thế hệ nhà Trần, đặc biệt đến vua Trần Nhân Tông, người sau này trở thành vị Phật hoàng sáng lập Thiền phái Trúc Lâm Việt Nam.
Qua thời pháp, đại chúng càng thấm thía giá trị của sự tu tập, lấy giới luật làm nền tảng, lấy trí tuệ làm sự nghiệp, lấy tâm thanh tịnh làm nơi nuôi dưỡng đạo hạnh. Tinh thần ấy được gửi gắm sâu sắc qua bài kệ:

“Trầm thủy, rừng thiền hương sực nức,
Chiên đàn vườn tuệ đã vun trồng.
Ðao giới vót thành hình non thẳm,
Nguyện đốt lò tâm mãi cúng dâng.”

Bốn câu kệ gợi nhắc người tu học hãy vun bồi hương thơm của giới đức, nuôi lớn vườn tuệ giác và giữ vững chí nguyện tu hành. Hương thơm chân thật của người tu không đến từ hình thức bên ngoài, mà được kết tinh từ đời sống phạm hạnh, sự tinh tấn và trí tuệ trên con đường hướng đến giác ngộ, giải thoát.
Đặc biệt, trong buổi sinh hoạt, Ni trưởng đã bày tỏ lòng hoan hỷ giới thiệu các Tăng Ni sinh thiền phái Trúc Lâm đang theo học tại Khoa Phật học từ xa.

Trong nếp sống thiền môn, đảnh lễ bậc tôn túc không chỉ là nghi thức thể hiện lòng cung kính, mà còn là nét đẹp của đạo lý tri ân và báo ân. Trước những bậc trưởng thượng đã trải qua nhiều năm tháng tu hành, gìn giữ giới luật, tiếp nối mạng mạch Phật pháp, mỗi bước chân đến thăm là một lần người học Phật tự nhắc mình về chí nguyện tu học, về sự khiêm cung và tinh thần tiếp nối con đường mà Thầy Tổ đã dày công vun đắp.
Giữa nhịp sống hối hả, những phút giây được trực tiếp đảnh lễ, vấn an và lắng nghe lời chỉ dạy của chư vị Trưởng lão Hòa thượng là cơ hội quý báu để hàng hậu học nuôi lớn niềm kính ngưỡng, củng cố niềm tin Tam bảo và học tập hạnh khiêm cung.
Chuyến đi cũng là dịp để Tăng Ni sinh và học viên cư sĩ các khóa có cơ hội gặp gỡ, gắn kết trong tinh thần hòa hợp, cùng nhau gìn giữ và phát huy những giá trị cao đẹp của Phật giáo. Bởi học Phật không chỉ dừng lại ở việc tiếp nhận kiến thức qua kinh điển, mà còn được nuôi dưỡng từ sự gần gũi các bậc chân tu, từ việc học theo gương sáng và thực hành những lời dạy bằng chính đời sống hằng ngày.

Ban truyền thông NGKS