Lâm Đồng: Khảo cứu hệ thống 7 ngôi chùa trên Đặc khu Phú Quý: Chung tay gìn giữ di sản văn hóa Phật giáo nơi biển đảo

PSO - Những ngày cuối tháng 7/2026, hai đoàn khảo cứu do Đại đức Giác Minh Lập, Đại đức Thích Nguyên Thành làm trưởng đoàn cùng chư Tôn đức trong Ban Tổ chức Khóa tu Xuất gia Gieo duyên "Phát Túc Siêu Phương" lần thứ III tại chùa Linh Quang đã triển khai chương trình khảo sát thực địa tại hệ thống 7 ngôi chùa trên Đặc khu Phú Quý.

Hoạt động nhằm sưu tầm, hệ thống hóa tư liệu về lịch sử hình thành, quá trình phát triển và những giá trị văn hóa tâm linh của các tự viện Phật giáo trên đảo, qua đó góp phần xây dựng nguồn tư liệu phục vụ công tác nghiên cứu, bảo tồn và phát huy di sản văn hóa Phật giáo nơi biển đảo.

Bảy ngôi chùa được khảo cứu gồm Linh Quang, Thạnh Lâm, Linh Sơn, Liên Hoa, Mỹ Quang, Linh Bửu và Long Sơn – những già lam gắn liền với quá trình khai phá, lập làng, lập ấp và sự hình thành đời sống tín ngưỡng của cộng đồng cư dân Phú Quý qua nhiều thế hệ. Theo tư liệu bước đầu, mỗi ngôi chùa đều lưu giữ những dấu ấn lịch sử, kiến trúc và văn hóa đặc sắc, phản ánh sự đồng hành bền bỉ của Phật giáo với đời sống người dân trên vùng biển đảo tiền tiêu.

Theo Ban Tổ chức, trong bối cảnh nhiều tư liệu thành văn còn phân tán, ký ức của các bậc cao niên và những giá trị di sản truyền khẩu có nguy cơ mai một theo thời gian, việc khảo cứu và lưu giữ nguồn sử liệu về Phật giáo địa phương là yêu cầu mang tính cấp thiết. Đây không chỉ là hoạt động mang ý nghĩa học thuật mà còn là trách nhiệm gìn giữ những giá trị văn hóa, lịch sử của Phật giáo đối với quê hương biển đảo.

Trong quá trình thực hiện, hai đoàn đã trực tiếp đến từng tự viện để khảo sát, gặp gỡ chư Tôn đức, Ban Hộ tự, các bậc cao niên và Phật tử địa phương; đồng thời tiến hành phỏng vấn, ghi chép tư liệu truyền khẩu, khảo tả kiến trúc, hiện vật, đối chiếu gia phả, sắc phong, văn bia và các nguồn sử liệu liên quan. Phương thức thực hiện kết hợp giữa khảo sát thực địa, nghiên cứu tư liệu lịch sử và phỏng vấn nhân chứng nhằm bảo đảm tính khách quan, khoa học của nguồn dữ liệu thu thập được.

Song song với công tác khảo cứu, một bộ phận chư Tôn đức trong Ban Tổ chức lưu trú tại chùa Linh Quang để duy trì các thời khóa tu học thường nhật. Đại chúng nghiêm trì thời khóa công phu, tụng kinh, thiền tọa, quá đường và học pháp trong không khí thanh tịnh, trang nghiêm. Việc kết hợp giữa tu học và khảo cứu không chỉ bảo đảm sự liên tục của đời sống thiền môn mà còn thể hiện tinh thần lấy sự tu tập làm nền tảng cho mọi hoạt động phụng sự, đồng thời tạo điều kiện để chư Tôn đức giao lưu, chia sẻ Phật pháp với Phật tử địa phương.

Hoạt động khảo cứu lần này còn thể hiện sự quan tâm sâu sắc của chư Tôn đức đối với việc bảo tồn di sản văn hóa Phật giáo trên vùng biển đảo, đồng thời khơi dậy tinh thần trách nhiệm của thế hệ trẻ trong việc tìm hiểu, gìn giữ và tiếp nối những giá trị mà tiền nhân đã dày công vun đắp. Mỗi chuyến điền dã, mỗi câu chuyện được ghi lại và mỗi tư liệu được lưu giữ đều góp phần bồi đắp ý thức gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc và truyền thống Phật giáo trong đời sống hôm nay.

Đại diện Ban Tổ chức cho biết, toàn bộ tư liệu thu thập từ hai đoàn khảo cứu hiện vẫn đang trong quá trình phân loại, hệ thống hóa, đối chiếu và bổ sung từ nhiều nguồn nhằm bảo đảm tính chính xác và độ tin cậy trước khi công bố. Sau khi hoàn thiện, công trình dự kiến sẽ được đăng ký xuất bản, góp phần bổ sung nguồn tư liệu có giá trị về lịch sử, văn hóa và đời sống tâm linh của hệ thống tự viện Phật giáo trên Đặc khu Phú Quý.

Giữa nhịp sống bình yên của biển đảo, những bước chân lặng lẽ của chư Tôn đức và các thành viên hai đoàn khảo cứu đang góp phần lưu giữ những trang sử của Phật giáo Phú Quý bằng tinh thần trách nhiệm và sự trân trọng đối với di sản cha ông. Không chỉ hướng đến một công trình nghiên cứu, hành trình ấy còn là sự tiếp nối mạch nguồn văn hóa Phật giáo, góp phần gìn giữ ký ức lịch sử, bồi đắp đời sống tâm linh và lan tỏa những giá trị tốt đẹp đến với các thế hệ mai sau.

Sau đây là một số hình ảnh được ghi nhận:

Tin, ảnh: Giác Minh Vĩnh - Thánh Tú, Nguyên Vương