Một đời cang cường dưới bóng chùa Lũng Tiên

Con đã nhiều lần chấp bút. Viết như một cách để bộc bạch nỗi lòng, để tự đối thoại với chính mình.

Ngày xưa, con chưa đủ dạn dày để dãi bày những điều sâu kín. Giờ đây, khi đã đi qua đủ va đập của đời người, có phần chai lì hơn, con mới dám nói, dám viết, với mong muốn những chuyện của ngày đã qua trở nên thư thả, nhẹ nhõm, không còn nặng gánh trong tâm.

Trong hành trình ấy, hình ảnh Sư bà hiện lên như một căn nguyên, một cội rễ bền bỉ. Cả một đời học và hành theo lời Phật dạy, trải qua biết bao khổ cực, cơ hiềm, Sư bà vẫn đứng đó, vững chãi như cây tùng, cây bách bám rễ vào đất đá. Từ mái chùa rêu phong, dột nát của ngày xưa đến ngôi cổ tự hôm nay mang tên Chùa Lũng Tiên, Sư bà vẫn một dáng cang cường, lặng lẽ gìn giữ đạo mạch. Đây cũng là nơi con được Sư bà hướng đạo, dạy trước hết cách học làm người, học thành nhân, rồi mới học và hành lời Phật dạy.

Cái ngõ chợ nhỏ của phường Trần Thành Ngọ, quận Kiến An (cũ), thành phố Hải Phòng đã in hằn trong ký ức tuổi thơ con. Con đường dẫn vào chùa, bên tay trái là cây đại sần sùi gần 200 năm tuổi, như một chứng nhân lặng im của thời gian. Mỗi lần bước qua gốc đại ấy, con lại cảm nhận rõ hơn những thử thách, cam go mà Sư bà đã đi qua trên con đường xuất trần. Lẽ đạo và tình đời đan xen, có lúc khiến Sư bà mỏi mệt, nhụt chí. Nhưng chính Đức Phật, chính cảnh vật của ngôi cổ tự, nơi Sư bà về nương tựa từ năm 1975 - khi vừa tròn 35 tuổi - đã cho Sư bà thêm sức sống để đối diện với cuộc đời bằng một bản lĩnh hiếm thấy.

Theo lời Sư bà và những gì còn lưu lại trong sử liệu, chùa Lũng Tiên có nguồn gốc từ thời hậu Lê, gắn với giai đoạn khởi nghĩa Lam Sơn. Bia đá trong chùa ghi công cư sĩ Nguyễn Đình Cử, người xứ Tĩnh Gia - Thanh Hóa, là người khởi dựng. Nhưng trớ trêu thay, qua nhiều lần xác chứng, kể cả khi về tận địa phương, thông tin về thân thế cư sĩ ấy vẫn mờ mịt. Danh tính người khai sơn ngôi chùa đến nay vẫn như một khoảng trống lịch sử. Có lẽ, với Sư bà, điều đó vừa là nỗi day dứt, vừa là một lời nhắc nhở về sự vô thường của mọi dấu tích nhân gian.

Người đầu tiên về đảm nhận ngôi vị trụ trì chùa Lũng Tiên là Sư cụ Thích Đàm Y, xuất thân từ tỉnh Hà Tây cũ, xuất gia tại Tổ đình chùa Liên Phái (Hà Nội). Sư cụ nổi tiếng là người giữ giới nghiêm cẩn, tu hành miên mật, không cho phép bản thân một chút xao lãng. Trải qua nắng mưa, sương gió, Sư cụ vừa tu học, vừa lao động để duy trì ngôi chùa và gìn giữ Phật pháp. Khi Sư cụ viên tịch ở tuổi 102, gánh nặng truyền thừa và trách nhiệm giữ gìn đạo hạnh ấy được trao lại cho Sư bà.

Sư bà từng chậm rãi kể về mình, như rút từng sợi ruột gan: thế danh Phạm Thị Khiết, quê ở thôn Đông Lãm, xã Đa Phúc, huyện Kiến Thụy xưa. Cái nôi tâm linh đầu đời của Sư bà là chùa Lãm - Thanh Long tự. Năm 25 tuổi, Sư bà được Sư cụ Thích Đàm Đạo ở chùa Quỳnh Đẩu cho phép xuất gia, thụ đại giới. Sau thời gian học Phật tại Tổ đình Vọng Cung (Nam Định), Sư bà trở về thị giả Sư cụ Thích Đàm Y tại chùa Lũng Tiên. Năm 1994, khi Sư cụ viên tịch, Sư bà chính thức được bổ nhiệm trụ trì, gánh trên vai cả một di sản tinh thần và vật chất đang hoang phế.

Từ đó là những năm tháng không dễ gọi tên. Bằng sự cang cường hiếm có, Sư bà bắt tay vào việc khôi phục chùa trên nền móng cũ. Con vẫn nhớ rất rõ, năm ấy con mới 13 tuổi, nhà ở sát bìa núi Thiên Văn. Mỗi trận mưa lớn, nước từ trên núi đổ xuống, cả chùa lẫn nhà con đều dột tứ bề, từng giọt nước rơi tanh tánh suốt đêm. Lũ trẻ chúng con khi ấy nghịch ngợm, thường kéo nhau vào chùa phá phách, bẻ cành, chặt cây, trộm oản. Sư bà ngày ấy nóng như lửa, nghiêm khắc đến mức cả những người buôn bán dữ dằn ngoài cổng chùa cũng phải dè chừng. Những trận phạt của Sư bà, nghĩ lại, hóa ra lại là những bài học đầu đời về kỷ cương và nhân quả.

Từng hạng mục mới dần hình thành: Tam bảo, nhà Tổ, nhà Mẫu được dựng lên thay cho những mái tre lợp lá cũ kỹ. Mọi thứ gần như đều từ bàn tay Sư bà và vài đệ tử thân cận, tần tảo gom góp từng đồng bằng việc ủ tương, làm bột sắn dây, se hương đem bán. Ngày ấy, chùa hầu như không có Phật tử tại gia, chỉ có Phật, người tu và một niềm tin lặng lẽ nhưng bền bỉ.

Thời gian trôi, chiến tranh lùi xa, những đống đổ nát dần được thay bằng một ngôi chùa sừng sững, tựa lưng vào núi Thiên Văn, thách thức gió mưa, bão táp. Chùa Lũng Tiên không chỉ trở thành một công trình kiến trúc Phật giáo tiêu biểu của Kiến An - Hải Phòng, mà còn là minh chứng sống động cho đạo hạnh của một con người. Từ chỗ bị nghi ngại, thậm chí chống đối, Sư bà dần “thu phục” lòng người bằng chính sự nhẫn nại và chân thành. Những người từng lớn tiếng nay lặng lẽ đến chùa làm công quả, sắp cơm, lễ Phật, lễ Tổ.

Nhìn lại, con hiểu rằng điều làm nên sức mạnh của Sư bà không chỉ là niềm tin tôn giáo, mà là nhân cách. Một đời tu hành, góp nhặt từng công đức nhỏ bé, Sư bà đã để lại cho đời một tấm gương lặng lẽ mà sáng trong. Dưới bóng chùa Lũng Tiên, con học được rằng đạo không nằm ở lời nói, mà ở cách người ta sống trọn vẹn với những gì mình đã chọn. Và chính ánh sáng ấy, âm thầm soi rọi qua từng ngõ ngách của tình đời, lẽ đạo, đã theo con đi suốt những năm tháng làm người.

Theo Vietnamnet