TP.HCM: TT.TS Thích Viên Trí tiếp tục giảng Luật học và hướng dẫn thực hành thiền Tứ niệm xứ tại Trường hạ chùa Từ Giác

PSO - Sáng ngày 01/7/2026 (nhằm ngày 16/5 năm Bính Ngọ), trong không khí thanh tịnh của mùa An cư Kiết hạ Phật lịch 2570, tại Trường hạ chùa Từ Giác (xã Phú Hòa Đông, TP.HCM), Thượng tọa Tiến sĩ Thích Viên Trí - Ủy viên Hội đồng Trị sự GHPGVN, Phó Trưởng ban kiêm Chánh Thư ký Ban Giáo dục Phật giáo Trung ương, Phó Viện trưởng Học viện Phật giáo Việt Nam tại TP.HCM, tiếp tục có buổi giảng thứ hai dành cho chư hành giả an cư với nội dung chuyên sâu về Luật học kết hợp hướng dẫn thực hành thiền theo lời Phật dạy.

Đây là một trong chuỗi chuyên đề trọng tâm của chương trình giảng dạy mùa An cư Kiết hạ tại Trường hạ chùa Từ Giác, nhằm bồi dưỡng giới đức, định lực và tuệ giác cho hành giả, giúp việc tu học không chỉ dừng lại ở phương diện lý thuyết mà còn được ứng dụng trực tiếp trong đời sống phạm hạnh.

Trong thời pháp, Thượng tọa tiếp tục triển khai những nội dung quan trọng của Luật học Phật giáo, đồng thời phân tích sâu về năm hạ phần kiết sử – những phiền não trói buộc hành giả trong cõi Dục giới gồm thân kiến, nghi, giới cấm thủ, tham dục và sân hận. Theo Thượng tọa, quá trình tu tập chính là tiến trình từng bước nhận diện, chuyển hóa và đoạn trừ các kiết sử để tâm được giải thoát khỏi những ràng buộc của tham, sân, si.

Bên cạnh đó, Thượng tọa cũng giảng giải về Tứ Thánh quả trong lộ trình chứng ngộ của bậc Thánh đệ tử, giúp chư hành giả hiểu rõ con đường thực chứng mà Đức Phật đã chỉ bày. Những nội dung được trình bày vừa dựa trên nền tảng kinh điển, vừa gắn với thực tiễn tu học của người xuất gia, tạo nên không khí học pháp nghiêm túc, sinh động và giàu tính ứng dụng.

Sau thời giảng tại giảng đường, Thượng tọa hướng dẫn toàn thể đại chúng thực hành thiền Tứ niệm xứ tại chánh điện của trường hạ. Đây được xem là phần thực tập quan trọng nhằm giúp hành giả trực tiếp trải nghiệm những điều đã được học, từng bước nuôi dưỡng chánh niệm và an trú trong hiện tại.

Trong buổi thực hành đầu tiên, Thượng tọa hướng dẫn đại chúng những nguyên tắc căn bản của thiền tập như điều thân, điều tâm, tư thế ngồi thiền đúng pháp, cách điều hòa hơi thở và phương pháp đếm hơi thở để giữ tâm không tán loạn. Theo Thượng tọa, nền tảng vững chắc của thiền tập bắt đầu từ việc an định thân và tâm. Khi thân ngay ngắn, hơi thở điều hòa và tâm được đặt trên từng nhịp thở, hành giả sẽ dần phát triển khả năng chánh niệm, làm chủ các vọng tưởng và từng bước tiến sâu vào đời sống nội tâm.

Thượng tọa cho biết những buổi học tiếp theo sẽ hướng dẫn đại chúng đi sâu hơn vào phương pháp quán niệm theo Tứ niệm xứ, giúp hành giả từng bước phát triển định và tuệ đúng theo lộ trình Đức Phật đã chỉ dạy.

Trong mỗi thời thiền, đại chúng dành từ 15 đến 20 phút thực hành liên tục trong không gian thanh tịnh của chánh điện. Toàn thể trường hạ đều nghiêm trì oai nghi, giữ gìn sự tĩnh lặng tuyệt đối trong suốt thời khóa. Không gian ấy trở thành đạo tràng thanh tịnh, nơi mỗi hành giả quay về soi sáng chính mình bằng chánh niệm và tỉnh giác.

Đặc biệt, Thượng tọa nhấn mạnh tinh thần "im lặng như Chánh pháp", hay còn gọi là "sự im lặng hùng tráng". Đây không đơn thuần là sự vắng lặng của âm thanh mà còn là sự lắng dịu của tâm thức, giúp hành giả buông bỏ những tạp niệm để trở về với nội tâm thanh tịnh.

Để nhấn mạnh giá trị của sự tĩnh lặng trong đời sống thiền môn, Thượng tọa kể lại câu chuyện trong Kinh Sa-môn quả. Khi Ajātasattu đến yết kiến Gautama Buddha, dù biết có hơn một nghìn vị Tỳ-kheo đang cư trú, nhà vua vẫn không nghe bất kỳ tiếng động nào. Chính sự "im lặng hùng tráng" ấy đã khiến vua vô cùng xúc động và sinh tâm kính phục đối với Tăng đoàn của Đức Phật. Đây là hình ảnh tiêu biểu cho đời sống phạm hạnh thanh tịnh mà người xuất gia cần noi theo trong quá trình tu học. 

Qua câu chuyện, Thượng tọa khuyến tấn đại chúng ý thức rằng sự thanh tịnh của đạo tràng không chỉ được xây dựng bằng hình thức bên ngoài mà trước hết phải bắt đầu từ sự thanh tịnh nơi từng hành giả. Khi mỗi người biết gìn giữ chánh niệm, chế ngự thân, khẩu, ý thì cả đại chúng sẽ hình thành một năng lượng hòa hợp, thanh tịnh và trang nghiêm đúng với tinh thần của mùa An cư kiết hạ.

Thời thiền kết thúc trong bầu không khí an nhiên, tĩnh lặng. Nhiều hành giả chia sẻ rằng việc được trực tiếp thực tập dưới sự hướng dẫn của Thượng tọa giúp thân tâm nhẹ nhàng, an lạc và cảm nhận rõ hơn giá trị của chánh niệm trong đời sống tu học hằng ngày.

Việc kết hợp giữa học Luật và thực hành thiền tại Trường hạ chùa Từ Giác không chỉ giúp hành giả củng cố nền tảng giới luật mà còn từng bước xây dựng đời sống nội tâm vững chãi trên nền tảng giới – định – tuệ. Đây cũng chính là con đường tu tập mà Đức Phật đã chỉ dạy, đưa người xuất gia tiến dần đến sự chuyển hóa nội tâm, đoạn trừ phiền não và hướng đến mục tiêu tối hậu là giải thoát giác ngộ.

Sư cô Thích Nữ Nhuận Bình