Chùa Bích Động - “Nam thiên đệ nhị động” ẩn mình giữa non xanh Ninh Bình

PSO - Giữa miền núi đá vôi trùng điệp của Ninh Bình, chùa Bích Động hiện ra không bằng vẻ đồ sộ, nguy nga mà cuốn hút bởi sự hòa quyện hiếm có giữa mái chùa cổ, hang động và cây rừng. Ba lớp chùa nương theo sườn núi, càng lên cao, không gian càng tĩnh lặng và khoáng đạt.

Từ cổ tự mang tên “động đá đẹp như ngọc”
Chùa Bích Động thuộc khu danh thắng Tam Cốc – Bích Động, tỉnh Ninh Bình. Theo thông tin từ ngành du lịch địa phương, chùa được khởi dựng vào năm 1428 dưới thời Hậu Lê, ban đầu mang tên “Bạch Ngọc Thạch Sơn Đồng”, hàm ý ngôi chùa bằng đá đẹp và trong trắng như ngọc.

Đến năm 1774, trong một chuyến du ngoạn, chúa Trịnh Sâm đã đặt tên nơi đây là Bích Động, nghĩa là “động xanh”. Màu xanh của núi rừng, cây cối và đồng ruộng bao quanh khiến ngôi chùa giống như một phần tự nhiên của cảnh quan. Danh thắng cũng được ca ngợi là “Nam thiên đệ nhị động” – động đẹp thứ nhì trời Nam.

Ba lớp chùa nương theo thế núi
Điểm đặc biệt của Bích Động là quần thể gồm chùa Hạ, chùa Trung và chùa Thượng, được bố trí theo chiều cao của sườn núi.

Chùa Hạ nằm dưới chân núi, mang dáng vẻ cổ kính với mái ngói truyền thống và khoảng sân thanh tịnh. Từ đây, du khách bước lên những bậc đá để đến chùa Trung. Công trình nằm ở lưng chừng núi, một phần kiến trúc tựa vào vách đá và hòa vào không gian hang động.

Từ chùa Trung, con đường tiếp tục dẫn qua hang động để lên chùa Thượng. Ở vị trí cao nhất của quần thể, chùa Thượng mở ra một khoảng nhìn khoáng đạt về phía núi non, đồng ruộng và miền sông nước Tam Cốc.

Cách sắp đặt ba lớp chùa theo thế núi tạo nên hành trình đi từ không gian rộng mở dưới chân núi đến nơi tĩnh lặng trên cao. Mỗi bước chân cũng giống như một khoảng lắng, giúp người viếng chùa tạm rời xa sự ồn ào của đời sống thường nhật.

Khi mái chùa trở thành một phần của non nước
Bích Động không chỉ có giá trị về tín ngưỡng và kiến trúc. Ngôi chùa còn nằm trong khu vực Quần thể danh thắng Tràng An – Di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới được UNESCO ghi danh.

Mái ngói rêu phong, những bậc đá cũ, cây cổ thụ và vách núi tạo thành một chỉnh thể hài hòa. Kiến trúc ở đây không lấn át cảnh quan mà khiêm nhường nép vào thiên nhiên. Chính sự giản dị ấy làm nên vẻ đẹp riêng của Bích Động: cổ kính nhưng không nặng nề, thanh tịnh mà vẫn gần gũi.

Theo Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, lịch sử hình thành lâu đời cùng hệ thống chùa Hạ – Trung – Thượng đã góp phần tạo nên giá trị đặc sắc của điểm đến này.

Một điểm về cho người tìm sự an nhiên
Đến Bích Động, du khách không chỉ chiêm ngưỡng cảnh đẹp mà còn có dịp cảm nhận không gian tâm linh sâu lắng giữa núi rừng. Tiếng chuông chùa, mùi hương trầm và ánh sáng len qua vòm đá khiến hành trình lên chùa trở nên chậm rãi, an tĩnh.

Khi tham quan, du khách nên lựa chọn trang phục kín đáo, giữ trật tự tại khu vực thờ tự và hạn chế chạm vào tượng, bia đá hay hiện vật. Những bậc đá có thể trơn khi trời mưa, vì vậy cần mang giày phù hợp và di chuyển cẩn thận.

Giữa vùng non nước Ninh Bình, chùa Bích Động vẫn giữ được vẻ trầm mặc qua nhiều thế kỷ. Đây không chỉ là một danh thắng nổi tiếng mà còn là nơi để mỗi người tìm về khoảng lặng, lắng nghe chính mình trong sự bao dung và bình yên của thiên nhiên.

An Sơn (tổng hợp)