Chùa Tà Pạ - ngôi chùa Khmer “lơ lửng giữa trời” giữa vùng Thất Sơn

PSO - Nằm tựa lưng vào triền núi Tà Pạ, giữa không gian xanh mát của vùng Thất Sơn, chùa Tà Pạ gây ấn tượng bởi kiến trúc Phật giáo Nam tông Khmer rực rỡ và vị trí đặc biệt giữa lưng chừng núi. Nhìn từ xa, mái chùa dường như nổi lên giữa những tán cây, tạo nên một khung cảnh vừa uy nghiêm, vừa thanh tịnh.

Chùa Tà Pạ tọa lạc tại xã Tri Tôn, tỉnh An Giang, thuộc khu vực xã Núi Tô, huyện Tri Tôn trước đây. Ngôi chùa còn được gọi là chùa Chưn-Num theo tiếng Khmer, là nơi sinh hoạt tín ngưỡng của đồng bào Khmer và cũng là điểm đến được nhiều Phật tử, du khách tìm về chiêm bái, vãn cảnh.

Từ mái chùa đơn sơ đến công trình gần 4.000m2
Chùa Tà Pạ được xây dựng từ năm 1999 trên tổng diện tích gần 4.000m². Thuở ban đầu, công trình chủ yếu được dựng bằng cây, mái lợp tranh. Trải qua bốn lần trùng tu, sửa chữa, đến cuối năm 2019, ngôi chùa đã có diện mạo khang trang và nổi bật hơn giữa cảnh quan núi rừng.

Điểm đặc biệt nhất của chùa là khu vực chánh điện được xây dựng bên sườn núi, nâng đỡ bởi 120 cột bê tông cốt thép, mỗi cột cao từ 5 đến 18m. Hệ thống cột vững chắc không chỉ giúp công trình thích ứng với địa hình dốc mà còn tạo nên dáng vẻ độc đáo: nhìn từ phía dưới, ngôi chùa như đang “lơ lửng” trên những tán cây.

Để lên đến chánh điện, khách hành hương phải vượt qua 240 bậc thang trên một lối đi dài khoảng 70m. Con đường lên chùa tuy có phần thử thách nhưng càng bước cao, không gian càng trở nên thoáng đãng. Những hàng cây xanh, gió núi và cảnh đồng ruộng dần mở ra phía sau khiến hành trình này mang đến cảm giác như đang rời xa sự náo nhiệt để tìm về một miền an tĩnh.

Dấu ấn kiến trúc Phật giáo Nam tông Khmer
Chùa Tà Pạ mang những đường nét đặc trưng của kiến trúc chùa Khmer Nam Bộ. Phần mái được xây dựng nhiều tầng, các góc mái cong vút, kết hợp cùng những ngọn tháp cao và gam màu đỏ, vàng nổi bật giữa nền xanh của núi rừng.

Cổng chùa, lan can, đầu cột và các mảng tường được trang trí bằng nhiều hoa văn, phù điêu tinh xảo. Những hình tượng linh vật trong văn hóa Khmer hiện diện quanh khu vực chánh điện, vừa mang ý nghĩa bảo hộ, vừa làm tăng vẻ trang nghiêm cho công trình.

Bên trong chánh điện, tượng Đức Phật được tôn trí trang trọng. Các hình ảnh về cuộc đời Đức Phật, tinh thần tu học và đời sống văn hóa của cộng đồng Khmer cũng được thể hiện qua tranh, tượng và những mảng trang trí giàu tính nghệ thuật.

Vẻ đẹp của chùa không chỉ nằm ở những mái cong hay màu sắc rực rỡ, mà còn ở sự hòa hợp với thiên nhiên. Công trình không tách khỏi núi rừng mà dường như nương theo địa thế, vươn lên giữa cây xanh và bầu trời rộng mở.

Một khoảng bình yên nhìn ra đồng ruộng Tri Tôn
Từ khu vực chánh điện, du khách có thể phóng tầm mắt về những cánh đồng trải rộng dưới chân núi, xa hơn là những hàng thốt nốt và các dãy núi đặc trưng của miền Thất Sơn.

Mỗi thời điểm, cảnh vật quanh chùa lại mang một vẻ đẹp riêng. Mùa mưa, cây cối xanh tươi, núi rừng khoác lên mình màu sắc mát lành. Khi lúa chín, những cánh đồng dưới chân núi chuyển sang sắc vàng, tạo nên khung cảnh rực rỡ khi nhìn từ trên cao. Vào sáng sớm hoặc cuối buổi chiều, ánh nắng dịu nhẹ phủ lên mái ngói và các ngọn tháp, làm cho không gian chùa càng thêm thanh bình.

Chùa Tà Pạ trước hết là một cơ sở tôn giáo, nơi chư Tăng và đồng bào Khmer thực hành đời sống tín ngưỡng. Vì vậy, người đến tham quan nên lựa chọn trang phục kín đáo, giữ trật tự, hạn chế tạo dáng tại khu vực thờ tự và không tự ý sử dụng thiết bị bay khi chưa được sự đồng ý của nhà chùa.

Giữa vùng đất Tri Tôn giàu bản sắc văn hóa, chùa Tà Pạ không chỉ cuốn hút bởi dáng vẻ “lơ lửng giữa trời”, mà còn mang đến cho người viếng thăm một khoảng lặng cần thiết. Đó là nơi kiến trúc, thiên nhiên và đời sống tâm linh hòa quyện, để mỗi bước chân lên núi cũng trở thành một hành trình tìm về sự an tĩnh trong tâm hồn.

An Sơn tổng hợp