Lâm Đồng: Từ núi vọng về biển

PSO- Trong tiến trình phát triển của Phật giáo Việt Nam, mỗi ngôi chùa không chỉ là nơi sinh hoạt tín ngưỡng, mà còn là không gian gìn giữ truyền thống tu học và truyền trao mạng mạch đạo pháp qua nhiều thế hệ. Từ những mái chùa lặng lẽ giữa núi rừng đến các Tổ đình cổ kính bên miền biển, dấu chân của các bậc tiền nhân vẫn âm thầm hiện hữu trong đời sống tu học của Tăng Ni và Phật tử hôm nay.

Trong tinh thần của Kinh Hoa Nghiêm, hình ảnh núi và biển được nhắc đến như những biểu tượng gợi mở chiều sâu của con đường tu tập. Núi gợi nhắc đến sự tịch tĩnh của đời sống phạm hạnh – nơi người tu an trú để nuôi dưỡng giới hạnh và nội lực tâm linh. Từ nền tảng đó, biển lại mở ra hình ảnh của phước đức và trí tuệ rộng lớn, nơi hạnh nguyện hoằng pháp được lan tỏa vì lợi ích của muôn loài. Trong hành trình tham học của Thiện Tài Đồng tử, hình ảnh Tỳ-kheo Đức Vân nơi núi cao và Tỳ-kheo Thiện Trụ bên biển rộng đã gợi lên một tiến trình tu học đầy ý nghĩa: từ nền tảng giới hạnh đến sự mở rộng của phước trí trong đời sống hành đạo.

Từ góc nhìn ấy, “từ núi vọng về biển” không chỉ là một hình ảnh gợi tả không gian, mà còn hàm ý về hành trình phát triển của tu sĩ: trước hết nuôi dưỡng đời sống phạm hạnh nơi chốn tịch tĩnh, rồi từ nền tảng ấy bước ra giữa cuộc đời để tiếp nối chí nguyện hoằng pháp lợi sinh.

Nhân dịp Đại lễ tưởng niệm Đức Thánh Tổ Ni Đại Ái Đạo và chư Tôn đức Ni tiền bối hữu công Phật giáo Việt Nam năm 2026 do Phân ban Ni giới tỉnh Lâm Đồng đăng cai tổ chức tại vùng Đà Lạt, trong tâm niệm hành hương tìm về những mái chùa gắn với dấu ấn của Ni giới tỉnh nhà, từ đạo tràng Phổ Chiếu giữa đại ngàn Tây Nguyên, người viết khởi tâm hướng về những Tổ đình đã hiện hữu từ lâu trong dòng chảy Phật giáo. Từ những mái chùa trên cao nguyên Lâm Viên đến các Tổ đình cổ kính nơi miền duyên hải miền Trung, mỗi nơi đều lưu giữ dấu ấn của những bậc Ni lưu tiền bối đã dày công gây dựng nền móng cho sự phát triển của Ni giới Việt Nam

Phổ Chiếu – Đạo tràng Ni đầu tiên giữa đại ngàn

Giữa không gian núi rừng Tây Nguyên, chùa Phổ Chiếu xã Cư Jut, hiện diện như một đạo tràng còn khá trẻ nhưng giàu ý nghĩa đối với Phật giáo địa phương. Từ một Niệm Phật đường đơn sơ được hình thành bởi những cư dân từ miền xuôi lên khai hoang lập nghiệp vào những năm cuối thế kỷ XX, nơi đây từng bước trở thành điểm tựa tâm linh cho cộng đồng Phật tử trong vùng.

Những năm đầu thế kỷ XXI, khi Phật giáo Đắk Nông còn ở giai đoạn sơ khai, số lượng tự viện và Tăng Ni tại địa phương vẫn còn hạn chế. Trong bối cảnh ấy, sự hiện diện của Ni sư Thích Nữ Quảng Tâm tại Niệm Phật đường Phổ Chiếu vào năm 2007 đã mở ra một bước chuyển quan trọng cho Ni giới nơi vùng đất này. Từ cơ sở ban đầu còn đơn sơ, đạo tràng từng bước được củng cố, sinh hoạt Phật sự dần đi vào nền nếp.

Đến năm 2016, công trình xây dựng chùa Phổ Chiếu chính thức được khởi công với sự đồng thuận của Giáo hội và chính quyền địa phương. Sau nhiều năm nỗ lực, ngôi Tam bảo trang nghiêm đã được hoàn thành và khánh thành vào năm 2023, trở thành ngôi chùa Ni đầu tiên của tỉnh Đắk Nông trước đây.

Ngày nay, chùa Phổ Chiếu không chỉ là nơi tu học của chư Ni mà còn là địa điểm sinh hoạt tâm linh của người dân trong vùng. Các khóa tu, lớp giáo lý và hoạt động thiện nguyện được tổ chức thường xuyên, góp phần nuôi dưỡng đời sống tinh thần của cộng đồng, đặc biệt là đồng bào các dân tộc thiểu số.

Nhìn lại chặng đường hình thành của đạo tràng Phổ Chiếu, người viết nhận ra rằng mỗi mái chùa được dựng nên không chỉ bằng vật liệu của đất đá, mà còn được bồi đắp bởi tâm nguyện tu học và hành đạo của những người đi trước. Chính từ những đạo tràng giản dị như thế, hạt giống Phật pháp được gieo trồng và lan tỏa trong đời sống cộng đồng.

Linh Phong  – Tổ đình Ni giới đầu tiên trên cao nguyên

Rời đại ngàn Tây Nguyên, tâm niệm hành hương lại hướng về cao nguyên Lâm Viên, nơi chùa Linh Phong- phường Xuân Hương, đã hiện diện gần tám thập niên giữa rừng thông Đà Lạt.

Ngôi chùa được đặt nền móng bởi Sư trưởng Thích Nữ Từ Hương (1916–2006), một vị Ni xuất thân từ miền Trung và từng theo học tại Ni viện Diệu Đức – trung tâm đào tạo Ni chúng nổi tiếng trong phong trào chấn hưng Phật giáo đầu thế kỷ XX.

Năm 1946, Sư trưởng lên Đà Lạt và tiếp nhận một Niệm Phật đường nhỏ trên đồi Thạch Vân. Từ một am tranh đơn sơ giữa rừng thông, đạo tràng dần được kiến thiết thành một ngôi chùa trang nghiêm. Đến năm 1962, tổng thể kiến trúc chùa Linh Phong đã tương đối hoàn chỉnh, trở thành nơi tu học và sinh hoạt Phật sự của Ni chúng địa phương.

Bên cạnh việc xây dựng đạo tràng tu học, Sư trưởng còn tích cực tham gia các hoạt động từ thiện và giáo dục xã hội. Nhiều cơ sở nuôi dưỡng trẻ em mồ côi được hình thành tại đây, góp phần giúp đỡ những hoàn cảnh khó khăn trong cộng đồng.

Qua nhiều thập niên, chùa Linh Phong đã trở thành một trung tâm sinh hoạt quan trọng của Ni giới tại Lâm Đồng, nơi quy tụ Ni chúng về an cư kiết hạ và tổ chức nhiều hoạt động Phật sự.

Sự hình thành của đạo tràng Linh Phong cho thấy rằng một mái chùa, dù khởi đầu từ am tranh giữa rừng thông, vẫn có thể trở thành nơi quy tụ Ni chúng và Phật tử nếu được nuôi dưỡng bằng chí nguyện tu học và phụng sự. Nhìn lại công hạnh của các bậc tiền bối, người hậu học hôm nay càng thêm ý thức rằng sự trưởng dưỡng đạo tâm không chỉ nằm ở việc học hỏi giáo pháp, mà còn ở tinh thần đem ánh sáng Phật pháp đến với đời sống con người.

Bình Quang Ni Tự – chiếc nôi Ni giới miền biển

Hướng về miền duyên hải Nam Trung Bộ, Tổ đình Bình Quang- phường Phan Thiết, lại mang một dấu ấn lịch sử sâu dày hơn.

Ngôi chùa được hình thành từ năm 1900, ban đầu chỉ là một chùa làng do người dân địa phương dựng nên để thờ Phật. Đến năm 1937, khi Sư trưởng Hồng Thọ – Diệu Tịnh được cung thỉnh trụ trì, Bình Quang bắt đầu bước vào một giai đoạn phát triển mới và trở thành ngôi chùa Ni đầu tiên tại Phan Thiết.

Năm 1939, chùa được vua Bảo Đại ban sắc phong với danh hiệu Sắc tứ Bình Quang Ni Tự. Từ đó, nơi đây dần trở thành trung tâm sinh hoạt Phật giáo quan trọng của Ni giới trong khu vực.

Qua nhiều thế hệ kế thừa, đặc biệt là  quý Ni trưởng Thích Nữ Huyền Tông và Thích Nữ Huyền Học, Tổ đình Bình Quang đã đào tạo nhiều thế hệ Ni chúng trưởng thành cả về đạo hạnh lẫn học lực. Từ mái chùa hơn một thế kỷ tuổi ấy, nhiều vị Ni đã tiếp tục hoằng hóa ở nhiều nơi, góp phần làm phong phú thêm diện mạo của Ni giới Phật giáo Việt Nam.

Những dấu ấn ấy nhắc nhở rằng công hạnh của các bậc tiền bối không chỉ nằm ở việc xây dựng một ngôi chùa, mà còn ở việc nuôi dưỡng nhiều thế hệ kế thừa tiếp tục hoằng dương chánh pháp. Lịch sử của một ngôi chùa vì thế cũng chính là nguồn cảm hứng để người tu hôm nay soi lại con đường mình đang đi.

Từ núi vọng về biển

Nhìn lại sự hình thành và phát triển của các đạo tràng Bình Quang, Linh Phong và Phổ Chiếu, người viết không chỉ thấy được sự hiện diện của những mái chùa trên từng vùng đất, mà còn cảm nhận được hạnh nguyện hoằng pháp lợi sanh của chư Tôn đức Ni tiền bối. Từ đó, càng thêm ý thức nuôi dưỡng giới hạnh, trưởng dưỡng đạo tâm và tiếp tục góp phần làm sáng lên ánh đạo từ bi giữa cuộc đời đầy biến chuyển.

“Từ núi vọng về biển” – đó cũng là cách hàng Ni lưu hôm nay hướng lòng về những bậc tiền nhân, tri ân những người đã đặt nền móng cho sự phát triển của Ni giới, để từ nơi mình đang đứng tiếp tục bước đi trên con đường tu học và phụng sự đạo pháp.

Non cao tấn đạo nghiêm thân,
Biển sâu hoan hỷ tùy duyên độ đời.
Noi gương tiền bối sáng ngời,
Hậu lai tiếp bước truyền lưu đạo vàng.

Phù Sa