Tiểu sư Hòa thượng Aggadhammo Kim Ngọc Toàn (Kim Sêne)

TIỂU SỬ HÒA THƯỢNG AGGADHAMMO KIM NGỌC TOÀN (KIM SÊNE)

- Phó Trưởng Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Vĩnh Long; 

- Phó Chủ tịch Hội Đoàn kết Sư sãi yêu nước tỉnh Vĩnh Long;

• Trụ trì chùa Chà, ấp Sóc Chà, xã Trà Cú, tỉnh Vĩnh Long.

TIỂU SỬ HÒA THƯỢNG AGGADHAMMO KIM NGỌC TOÀN 

1. Thân thế 

Hòa thượng Aggadhammo Kim Ngọc Toàn (còn gọi là Kim Sêne) sinh năm Tý, Phật lịch 2503, dương lịch 1959, tại ấp Sóc Chà, xã thanh Sơn, huyện Trà Cú, tỉnh Trà Vinh (nay là xã Trà Cú, tỉnh Vĩnh Long). Hòa thượng sinh trưởng trong một gia đình nông dân, là người con thứ hai của ông Kim Lươn và bà Kim Thị Dên. Ngài có tất cả 7 anh chị em ruột: chị gái Kim Thị Thên; Hòa thượng Kim Ngọc Toàn; em trai Kim Kên (đã mất); Kim Cươn (đã mất); em gái Kim Thị Kene; Kim Thị Dên và em trai út Kim Vương. 

2. Thời niên thiếu 

Thuở còn nhỏ, Hòa thượng được cha mẹ nuôi dưỡng, chăm sóc chu đáo, dạy dỗ theo những lời giáo huấn tốt đẹp và cho đi học cả kiến thức phổ thông lẫn ngôn ngữ chữ viết Khmer tại chùa. Ngay từ nhỏ, cậu bé Kim Ngọc Toàn đã thể hiện sự thông minh, nhanh nhẹn và tinh thần siêng năng trong học tập. Ngài đã học hết lớp 10 hệ phổ thông trong thời kỳ đó, có thể được xem là một người có học thức trong Phum Sroc. Ngoài việc học tập, tuổi thơ của Hòa thượng còn gắn liền với việc siêng năng phụ giúp cha mẹ như làm ruộng, làm vườn, chăm sóc các em nhỏ,...gia đình sống trong sự yên vui và đầm ấm. 

3. Thời kỳ xuất gia và thọ giới 

Đến năm 20 tuổi, vào năm Thân, Phật lịch 2524, dương lịch 1980, giới tử Kim Ngọc Toàn xin xuất gia và thọ giới trong sự hướng dẫn của Hòa thượng Bổn sư Indatthera Diệp Thương, Hòa thượng Yết-ma Kim Sôn và Hòa thượng Giáo thọ Kim Sol, tại giới đàn chùa Kropum Chhuk Chral (Char). 

Sau khi hoàn thành nghi thức thọ giới Tỳ-kheo theo Tứ Yết-ma, Hòa thượng Bổn sư ban pháp danh là “Aggadhammo”, có nghĩa là “người có pháp cao quý, người có đạo đức cao thượng”. Sau khi chính thức trở thành vị Tỳ-kheo, Ngài chuyên cần học thuộc các bài kinh lễ, kinh tụng, bài hồi hướng phước báu, nghi thức tang lễ và các bài kinh lớn nhỏ, cho đến khi có thể thực hành thành thạo, đáp ứng nhu cầu phục vụ các nghi lễ, phước thiện trong Phum Sroc và tại chùa. 

4. Thời kỳ học tập Phật pháp 

Sau khi thọ giới Tỳ-kheo, Hòa thượng tiếp tục đến nhiều nơi để học tập giáo lý, giới luật, Pali tùy theo điều kiện thực tế của địa phương lúc bấy giờ.

Năm 1980 Ngài đến học chương trình Giáo lý Phật giáo cấp Trây (sơ cấp Phật học năm nhất) tại chùa Thmâ Kôl, Kbal Tuk. 

Năm 1981 Ngài học chương trình Giáo lý Phật giáo cấp Thô (sơ cấp Phật học năm hai) tại chùa Muni Răngsi Sirivoraram, Svay Pok. 

Năm 1982 Ngài học chương trình Giáo lý Phật giáo cấp Ek (sơ cấp Phật học năm ba) tại chùa Kampong Pô Thi Prưk, Bangrai Chas. 

Năm 1983 tiếp tục học chương trình Trung cấp Phật học năm I tại chùa Preah Ind Uddyan, Bangrai Thmây. 

Năm 1984 học chương trình Trung cấp Phật học năm II tại chùa Chom bok meas Khươn. Sau đó, do tình hình xã hội và địa phương có nhiều thay đổi, Tỳ-kheo Kim Ngọc Tường đã kết thúc việc học Phật học chính quy ở trình độ Trung cấp Phật học năm II vào năm 1984. 

5. Quá trình đảm nhiệm chức vụ 

Năm Sửu, Phật lịch 2529, dương lịch 1985, Tỳ-kheo Aggadhammô Kim Ngọc Toàn được bổ nhiệm làm Phó trụ trì tại chùa Kropum Chhuk Chral (Chàr), để phụ giúp các công việc của chùa. 

Năm Thìn, Phật lịch 2533, dương lịch 1989, Ngài được bổ nhiệm làm Trụ trì chùa Kropum Chhuk Chral (Char) và đảm nhiệm chức vụ này cho đến nay. 

Năm 1991, Hội Đoàn kết các vị Sư yêu nước được tái thành lập. huyện Trà Cú là đơn vị đi đầu trong việc tái thành lập Hội. Hòa thượng Kim Ngọc Toàn được giao giữ chức Phó Chủ tịch hội và Phó Trưởng ban Giáo dục Tôn giáo huyện Trà Cú. 

Năm 1992, Hội Đoàn kết Sư sãi yêu nước tỉnh Trà Vinh tổ chức Đại hội lần thứ nhất sau khi tỉnh được chia tách, được xác định là nhiệm kỳ II. Hòa thượng được bầu làm Ủy viên Ban Chấp hành Tỉnh hội. 

Năm 1995, Ngài giữ chức Trưởng ban Giáo dục Tôn giáo huyện Trà Cú, tỉnh Cửu Long. 

Năm 1997, Hội Đoàn kết các vị Sư sãi yêu nước huyện tổ chức Đại hội nhiệm kỳ 1997–2002. Hòa thượng được bầu làm Phó Chủ tịch Thường trực Hội ĐKSSYN huyện và Trưởng ban Giáo dục Phật học huyện. Thời điểm đó, Hòa thượng Kantasilo Diệp Tươi giữ chức Chủ tịch Hội ĐKSSYN huyện. Trong nhiệm kỳ này, Hòa thượng cũng được bầu làm Ủy viên Thường trực Hội ĐKSSYN tỉnh. 

Năm 2002, Hòa thượng tiếp tục giữ chức Phó Chủ tịch Thường trực Hội ĐKSSYN huyện và Trưởng ban Giáo dục Phật học huyện, nhiệm kỳ 2002–2008, đồng thời là Ủy viên Thường trực Hội ĐKSSYN tỉnh.

Năm Tý, Phật lịch 2552, dương lịch 2008, Hòa thượng được tấn phong làm Hòa thượng Bổn sư phụ trách 9 chùa trực thuộc, gồm: Chùa Char; Kos La; Thkâu; Ba Chhao; Đây Kro Hom; Bangrai Chas; Bangrai Thmây; Phnô Đuông và chùa Tuol Ta Thok. 

Năm 2008, Ngài tiếp tục giữ chức Phó Chủ tịch Thường trực Hội ĐKSSYN huyện, nhiệm kỳ 2008–2013. 

Năm 2009, sau khi Hòa thượng Kantasilo Diệp Tươi được giữ chức Chủ tịch Hội ĐKSSYN tỉnh, Hòa thượng Aggadhammô Kim Ngọc Toàn được giao phụ trách quản lý các hoạt động của Hội ĐKSSYN huyện và làm Trưởng ban Giáo dục Phật học huyện. Ngoài ra, Ngài còn được giao giữ chức Phó Chủ nhiệm Ban Giáo dục Phật học tỉnh, dưới sự lãnh đạo của Trưởng ban là Hòa thượng Pathiennachoto Thạch On, cho đến nay. 

Năm 2013, Ngài được bổ nhiệm làm Chủ tịch Hội ĐKSSYN huyện và Trưởng ban Giáo dục Phật học huyện Trà Cú, đồng thời được bầu làm Ủy viên Thường trực Hội ĐKSSYN tỉnh và Phó Ban Giáo dục Phật học tỉnh, nhiệm kỳ 2013–2018. 

Nhiệm kỳ 2018–2023, Ngài tiếp tục giữ chức Chủ tịch Hội ĐKSSYN huyện, đồng thời được bầu làm Phó Chủ tịch Hội ĐKSSYN tỉnh và giữ chức Phó Ban Giáo dục Phật học tỉnh. Giai đoạn 2023–2025, Ngài giữ các chức vụ: Phó Chủ tịch Hội ĐKSSYN tỉnh Trà Vinh; Phó Ban Giáo dục Phật học tỉnh Trà Vinh; Chủ tịch Hội ĐKSSYN huyện; Trưởng Ban Giáo dục Phật học huyện Trà Cú, tỉnh Trà Vinh. Năm 2025, sau khi ba tỉnh Trà Vinh, Vĩnh Long và Bến Tre được sáp nhập, Hòa thượng được bầu làm Phó Chủ tịch Hội ĐKSSYN tỉnh và giữ chức Phó Ban Giáo dục Phật học tỉnh Vĩnh Long mới, nhiệm kỳ I (2025–2030). 

Ngoài ra, Ban Giáo dục Phật học tỉnh giao Ngài làm Trưởng Ban Giáo dục Phật học Khu vực 6, phụ trách tổ chức việc học Phật học tại địa bàn huyện Trà Cú cũ. Về phía Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh, Ngài được giữ chức Phó Trưởng BTS GHPGVN tỉnh Vĩnh Long, nhiệm kỳ 2026–2031. 

6.Công đức xây dựng chùa chiền

Trong quá trình trụ trì và phụng sự Phật pháp, Hòa thượng đã lãnh đạo xây dựng nhiều công trình tại chùa Char. 

Năm 1993 Xây dựng giảng đường hai tầng ở phía Tây Nam chánh điện; 

Năm 2001 Xây dựng chánh điện mới và tổ chức lễ kết giới Sây Ma; 

Năm 2003 Xây dựng ngôi giảng đường; 

Năm 2006 Xây dựng nhà bếp. 

Sau đó, Ngài tiếp tục xây dựng nhiều công trình khác như: Sala ở phía Đông chánh điện; Các am thiền định; Khu phòng ở dành cho chư Tăng ở phía Nam và phía Đông chánh điện; Công trình Đức Phật nhập Niết-bàn; Giảng đường; Pháp hội; Tháp lưu giữ xá-lợi của vị sư yêu nước Dương Sóc – Kim Sum, các công trình này đã được tổ chức lễ khánh thành vào năm 2026. 

Những công việc còn lại là Hòa thượng đang tiến hành sửa chữa mái chánh điện và lát đá, hoàn thiện sân trong khuôn viên chùa. Đây là những công trình chưa hoàn thành trọn vẹn, được để lại cho chư Tăng và Phật tử tiếp tục thực hiện tâm nguyện của Ngài. 

Ngoài công việc xây dựng tại chùa Char, nhờ có lòng từ thiện và kinh nghiệm trong thiết kế xây dựng, Hòa thượng còn tham gia thiết kế và giám sát việc xây dựng chánh điện cho các chùa: Tro Phang Chhuk; Chrey Kok; Kampong Sala và Kos La. 

Hòa thượng trực tiếp đảm trách việc xây dựng chánh điện chùa Tuol Ta Thok cho đến khi hoàn thành và tổ chức lễ khánh thành và kết giới sây ma vào năm 2024. 

Hiện nay còn chánh điện chùa Koh Ton Lop và giảng đường Pháp hội chùa Đây Kro Hom đang trong quá trình xây dựng, chưa hoàn thành. 

7. Công đức phụng sự xã hội và Phật giáo 

Trong bất cứ vai trò nào, Hòa thượng Aggadhammo Kim Ngọc Toàn luôn nỗ lực hoàn thành nhiệm vụ, không ngại khó khăn, gian khổ và mệt nhọc. Ngài lãnh đạo xây dựng chùa chiền, hướng dẫn chư Tăng và Phật tử sống thiện lành, từ bỏ những hành động xấu ác, bất thiện và thanh lọc tâm hồn theo con đường Chánh pháp của Đức Phật. Một trong những lĩnh vực mà Hòa thượng đặc biệt dành nhiều tâm huyết là giáo dục Phật học. Từ khi giữ chức Trưởng ban Giáo dục Tôn giáo cho đến Trưởng Ban Giáo dục Phật học huyện, Ngài đã tích cực vận động, tổ chức và phát triển việc học tập Phật pháp trên toàn huyện Trà Cú. Minh chứng rõ ràng là số lượng học sinh qua từng năm ngày càng tăng, từ các cấp học thấp cho đến các cấp học cao. Có những lúc sức khỏe không thuận lợi, nhưng Hòa thượng vẫn không từ bỏ công việc mà mình được giao phó.

Chính vì những đóng góp đó, Hòa thượng luôn nhận được sự kính trọng của chư Tăng và Phật tử gần xa. Danh tiếng, đạo hạnh và uy tín của Ngài được lan tỏa rộng khắp. 

8. Bệnh duyên và viên tịch 

Hòa thượng Aggadhammo Kim Ngọc Toàn có sức khỏe không tốt từ thời gian xây dựng chánh điện. Bệnh tình lúc thuyên giảm, lúc tái phát, khiến Ngài thường gặp khó khăn trong việc nghỉ ngơi vào ban đêm, có những lúc phải thức đến sáng. 

Năm 2019, Ngài nhiều lần sang Thái Lan để điều trị bệnh ở chân, tuy nhiên, bệnh tình chỉ thuyên giảm phần nào rồi lại tái phát. 

Đến năm 2026, Hòa thượng xuất hiện tình trạng mệt mỏi và khó thở. Theo sự hướng dẫn của bác sĩ, Ngài đến khám tại bệnh viện tim ở TP.HCM. Các Bác sĩ xác định chức năng hoạt động của tim bị suy yếu và chỉ định phẫu thuật với hy vọng bệnh tình sẽ thuyên giảm. 

Ngày 15/9/2026, Hòa thượng đến bệnh viện tim tại TP.HCM để điều trị và được chỉ định phẫu thuật, Hòa thượng được đưa vào phòng phẫu thuật, sau đó được chuyển đến phòng chăm sóc đặc biệt để các y tá và Bác sĩ chuyên khoa theo dõi. 

Thời gian này, chư Tăng, học trò và Phật tử trong huyện thường xuyên hỏi thăm tình trạng sức khỏe của Hòa thượng. Mọi người được thông báo rằng Ngài vẫn tỉnh táo và có thể dùng được một ít cháo, khiến hàng đệ tử, chư Tăng và Phật tử vui mừng, hy vọng sức khỏe của Hòa thượng sẽ từng bước hồi phục. Tuy nhiên, vào chiều ngày 24/9/2026 tình trạng sức khỏe của Ngài đột ngột chuyển biến xấu, các Bác sĩ đã sử dụng mọi biện pháp cấp cứu. Sáng hôm sau, Hòa thượng bị suy thận, phải sử dụng máy lọc thận, máu cũng gặp vấn đề nên phải sử dụng thêm máy lọc máu, trong khi vẫn phải sử dụng máy

hỗ trợ tim. 

Đến sáng ngày 26/9/2026 tình trạng của Hòa thượng trở nên nguy kịch. Mặc dù được Bác sĩ giỏi đã sử dụng mọi phương pháp điều trị và cấp cứu, nhưng Ngài không thể qua khỏi. Sau khi nhận được tin, Trụ trì các chùa trực thuộc đã bàn bạc với thân quyến của Hòa thượng để đưa Ngài trở về chùa. Tin buồn nhanh chóng được truyền đến các chùa, chư Tăng và Phật tử tập trung đông đảo tại chùa Kropum Chhuk Chral (Char) chờ đón Hòa thượng trở về, với niềm hy vọng Ngài sẽ được nhẹ bệnh và hồi phục. 

Khi Hòa thượng vừa về đến chùa, chư Tăng và đệ tử đã tổ chức tụng kinh cầu an, dưới sự chủ trì của Hòa thượng Visuddhatther Kim Phone - Trụ trì chùa Preah Chet Đây cùng sự tham dự của chư vị Trụ trì và chư Tăng các chùa trong toàn tỉnh. 

Thuận theo vô thường Hòa thượng đã viên tịch vào lúc 20 giờ 45 phút ngày 26/9/2026, trong niềm tiếc thương sâu sắc của hàng đệ tử, chư Tăng và Phật tử gần xa. Ngài Trụ thế: 67 năm, Hạ lạp: 47 năm.