Trưởng lão Hòa thượng Thích Thiện Nhơn: Trước dấu mốc 45 năm, GHPGVN nhìn lại để đổi mới, đổi mới để phát triển và phụng sự tốt hơn

Sáng 4/10, tại Pháp viện Minh Đăng Quang, Viện Nghiên cứu Phật học Việt Nam trang trọng tổ chức Hội thảo khoa học “Giáo hội Phật giáo Việt Nam (1981–2026): 45 năm thành tựu và định hướng phát triển trong kỷ nguyên mới”.

Hội thảo quy tụ hơn 300 bài tham luận từ chư Tôn đức, các nhà nghiên cứu và học giả trên toàn quốc. Sự kiện có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, vừa đánh dấu chặng đường 45 năm thành lập và phát triển của GHPGVN (1981–2026), vừa là bước chuẩn bị học thuật thiết thực hướng tới Đại hội Đại biểu Phật giáo Toàn quốc lần thứ X (nhiệm kỳ 2026–2031) dự kiến diễn ra vào ngày 7/11/2026.

Tham dự và phát biểu chỉ đạo tại Hội thảo, Trưởng lão Hòa thượng Thích Thiện Nhơn, Phó Pháp chủ HĐCM, Chủ tịch HĐTS GHPGVN khẳng định, những tham luận và đề xuất tại Hội thảo sẽ không dừng lại trên các tập sách kỷ yếu, mà được tiếp tục chắt lọc thành những gợi mở thiết thực cho hoạt động Phật sự, hoàn thiện tổ chức và định hướng phát triển Giáo hội đến năm 2045.

“Hướng đến Đại hội Đại biểu Phật giáo Toàn quốc lần thứ X, tôi mong tinh thần nhìn lại để đổi mới, đổi mới để phát triển và phát triển để phụng sự tốt hơn sẽ được chuyển hóa thành những chương trình Phật sự cụ thể. Thành công của một nhiệm kỳ không chỉ được đo bằng những việc đã hoàn thành, mà còn bằng nền tảng để lại cho sự phát triển lâu dài của GHPGVN.” Trưởng lão Hoà thượng nhấn mạnh.

Tinh gọn bộ máy đi cùng nâng cao chất lượng quản trị

Trình bày định hướng tại hội thảo, Trưởng lão Hoà thượng Chủ tịch cho biết cùng với tiến trình sắp xếp lại đơn vị hành chính cấp tỉnh của đất nước còn 34 tỉnh, thành phố, GHPGVN cũng đứng trước đòi hỏi cấp thiết về kiện toàn tổ chức. Người đứng đầu Giáo hội khẳng định việc sắp xếp không đơn thuần là thay đổi địa giới hay đổi tên gọi cơ quan, mà là cơ hội nâng cao năng lực quản trị, phân định rõ trách nhiệm và tối ưu hóa các nguồn lực.

“Tinh gọn tổ chức chỉ thực sự có ý nghĩa khi công việc Phật sự được giải quyết tốt hơn. Sáp nhập địa bàn thực sự có ý nghĩa khi sự phối hợp được thông suốt hơn. Giảm đầu mối phải đi cùng với tăng trách nhiệm. Không gian hành chính Giáo hội lớn hơn, phải đi cùng với năng lực quản trị Phật sự tốt hơn”, Hòa thượng lưu ý.

Đặc biệt, Hòa thượng lưu ý quá trình tinh giản bộ máy phải đặt nguyên tắc giữ gìn đoàn kết, hòa hợp Tăng-già lên hàng đầu. Việc sắp xếp nhân sự phải quy tụ được người tài, phát huy sở trường, tôn trọng truyền thống hệ phái và đặc thù địa phương, tránh tình trạng hành chính hóa bộ máy chỉ dừng lại ở giấy tờ, thủ tục.

Lấy con người làm trung tâm, đào tạo Tăng Ni thế hệ mới

Nhận định về tương lai lâu dài của GHPGVN, Trưởng lão Hòa thượng khẳng định yếu tố quyết định trước hết nằm ở chất lượng tu học của Tăng Ni. Thế hệ kế thừa trong kỷ nguyên mới phải được trưởng dưỡng vững chắc trên nền tảng Giới – Định – Tuệ, gìn giữ nếp sống phạm hạnh, am tường Phật học và có năng lực tiếp cận, thấu hiểu xã hội đương đại.

Bên cạnh việc trang bị ngoại ngữ, công nghệ và phương pháp nghiên cứu khoa học, Giáo hội định hướng tăng cường liên kết chặt chẽ giữa 4 Học viện Phật giáo Việt Nam, các trường Trung cấp, Viện Nghiên cứu Phật học và hệ thống tự viện. Các hoạt động dịch thuật kinh điển, số hóa di sản và phát hiện, bồi dưỡng nhân sự trẻ có đạo hạnh cần được đầu tư bài bản, xác định là chiến lược lâu dài thay vì công việc mang tính nhiệm kỳ.

Song song đó, hoạt động hoằng pháp trong thời đại mới cần gắn liền với tinh thần nhập thế phụng sự nhân sinh. Thước đo hiệu quả của hoằng pháp chính là khả năng đồng hành, chia sẻ và chuyển hóa những áp lực đời sống, bồi đắp đạo đức gia đình và bảo vệ môi trường, để từ bi trở thành hành động thực tế.

Về đối ngoại, GHPGVN xác định chủ động hội nhập sâu rộng trên trường quốc tế mà không đánh mất bản sắc. Giáo hội sẽ chuyển dịch từ vị thế “tham dự, hiện diện” sang “chủ động đóng góp”, phát huy các giá trị hòa hợp hệ phái và truyền thống nhập thế ngàn đời của Phật giáo Việt Nam vào các diễn đàn đối thoại hòa bình, giáo dục và phát triển bền vững toàn cầu.

Nền tảng vững chắc hướng đến tầm nhìn 2045

Nhắc lại dấu mốc lịch sử thống nhất Phật giáo Việt Nam năm 1981 tại chùa Quán Sứ, Trưởng lão Hoà thượng Chủ tịch bày tỏ tin tưởng những ý kiến đóng góp tâm huyết từ hội thảo sẽ được chuyển hóa thành các chương trình hành động cụ thể, thiết thực trong nhiệm kỳ X và lộ trình hướng đến năm 2045.

“Đổi mới không có nghĩa là phủ nhận những gì đã có. Bốn mươi lăm năm qua đã tạo cho chúng ta nền tảng quan trọng. Trách nhiệm của thế hệ hôm nay là làm cho nền tảng ấy vững hơn, tốt hơn và thích ứng hơn với thời đại. Cơ cấu có thể thay đổi, nhưng tinh thần hòa hợp không được thay đổi. Phương thức quản trị có thể đổi mới, nhưng giới luật và kỷ cương phải được giữ gìn. Công nghệ có thể ngày càng hiện đại, nhưng con người phải luôn là trung tâ. Hội nhập có thể ngày càng sâu rộng, nhưng bản sắc Phật giáo Việt Nam phải được trân trọng.”, Trưởng lão Hòa thượng nhấn mạnh, đồng thời khẳng định đích đến của GHPGVN là một Giáo hội có phẩm chất, là nguồn lực tinh thần vững chắc đồng hành cùng dân tộc.

Thực hiện: Đăng Huy
Nguồn: chutichghpgvn.vn