Văn hóa Ẩm thực chay tại Đại lễ Vesak

PSO – Từ năm 1999, Liên Hợp Quốc đã chọn Phật đản làm lễ hội Hòa bình Tôn giáo thế giới; Năm 2019, Việt Nam lần thứ 3  được vinh dự chọn làm quốc gia đăng cai tổ chức. Một trong những nét son của Đại lễ Phật đản LHQ Vesak lần này chính là Hội chợ Văn hóa Phật giáo, với những món chay chất lượng được trình bày đẹp mắt, thu hút các đại biểu trên toàn thế giới. Đại lễ Phật đản Liên Hợp Quốc năm 2019 diễn ra từ ngày 12 đến 14/5/2019, tại chùa Tam Chúc, huyện Kim Bảng, tỉnh Hà Nam với chủ đề: “Cách tiếp cận của Phật giáo về sự lãnh đạo toàn cầu và trách nhiệm cùng chia sẻ vì xã hội bền vững”. Đây là lần thứ 3, Đại lễ Phật đản được tổ chức tại Việt Nam. Tham dự Đại lễ có khoảng 1.500 Đại biểu quốc tế đến từ 112 quốc gia và vùng lãnh thổ, 10.000 Đại biểu và hơn 100.000 Phật tử trong nước hành hương. Đây được coi là sự kiện quan trọng của đất nước cũng như Phật giáo nói riêng trong năm 2019. Với số lượng người rất đông như vậy, nên đội ngũ hậu cần phục vụ cũng vô cùng đông đảo và chuyên nghiệp, được ban tổ chức tuyển chọn những đầu bếp xuất sắc có nhiều kinh nghiệm về văn hóa ẩm thực, để phục vụ các đại biểu Quốc tế, đại biểu trong nước và khách hành hương dự lễ một cách chu đáo nhất. Ẩm thực Việt Nam rất phong phú với nền văn hóa Lúa nước có bề dày hàng ngàn năm, các món ăn đều đậm chất dân tộc, khi thưởng thức thực khách luôn cảm nhận được nét văn hóa dân tộc, vùng miền. Ăn chay là tập tục tín ngưỡng, văn hóa truyền thống lâu đời của các nước Á Đông, trong đó có Việt Nam. Ngày nay không nhất thiết người tu hành mà bất cứ ai cũng có thể tìm tìm đến đồ ăn chay như một phương pháp chữa bệnh, giữ gìn sức khỏe và làm sạch tâm hồn Ăn chay, gốc từ chữ Hán là Trai, tức là giữ lòng được trong sạch. Xưa, có lệ trai giới, mỗi khi cầu nguyện với đất trời hay có việc tế tự trước 3 ngày ăn uống đồ chay (gọi là Trai), trước 7 ngày giữ gìn thành kính tâm niệm việc mình cầu nguyện (gọi là Tịnh). Văn hóa ăn chay của người Việt xuất hiện từ lâu đời và được duy trì cho đến ngày nay. Thời phong kiến trước khi tế trời ở Đàn Nam Giao, nhà vua sống biệt lập, cử ăn thịt cá ba ngày, không được gần gũi cung phi, mỹ nữ. Ngày nay, nhiều người tuy không đến chùa  để quy y Tam Bảo cũng nguyện ăn chay vì lý do đó. Đôi khi do ông bà cha mẹ ăn chay, nên con cháu giữ lệ để báo hiếu. Ngày nay nhiều người ăn chay vì lý do sức khỏe để thanh lọc cơ thể, để ngừa cao huyết áp, để giảm lượng cholesterol trong máu… Theo tập quán lâu đời, rất nhiều Phật tử, tín đồ Cao Đài, Hòa Hảo, dù chưa ăn chay trường, nhân lễ hội Vu Lan tháng 7 âm lịch thường lập nguyện ăn chay 10 ngày, nửa tháng hay một tháng với mục đích hồi hướng công đức  báo hiếu. Thật ra, thuở Phật giáo sơ khai, những người xuất gia vẫn ăn thịt cá và phải tuân thủ Tam tịnh nhục: “ Này Jivaka, Ta nói trong ba trường hợp, thịt được thọ dụng: không thấy, không nghe và không nghi (vì mình mà giết). Này Jivaka, Ta nói trong ba trường hợp này, thịt được thọ dụng”. Nhưng đến khi Phật giáo thịnh hành, thì các tu sĩ theo Đại Thừa tuyệt đối không ăn thịt cá. Ở Việt Nam ăn chay thịnh hành từ thời Lý – Trần. Huế đến thời chúa Nguyễn Phúc Chu (1691 – 1725) trở thành thủ phủ của Phật giáo tục ăn chay phổ biến trong cả tầng lớp quý tộc, nên ở Huế việc nấu các món chay, cỗ chay khá đặc sắc, cầu kỳ và có những yêu cầu cao hơn so với các nơi khác. Văn hóa ăn chay của người Việt ngày nay đã phổ biến hơn trước rất nhiều. Từ nhiều năm nay, ngay cả những đám cưới, đồ ăn chay, cỗ chay đã xuất hiện ngày một nhiều và sánh vai cũng với những món mặn khác. Các bữa cỗ chay, buffet chay cũng phổ biến rộng rãi và thường xuyên hơn trước với số lượng món ăn nhiều hơn. Nguyên liệu sử dụng để nấu cỗ chay đang ngày càng trở nên nhiều chủng loại hơn và sự sáng tạo tìm tòi của đầu bếp đã khiến thức ăn chay trở nên phong phú đầy đủ chất dinh dưỡng, rất tốt cho cơ thể; văn hóa ăn chay trở nên gần gũi, thân thiện hơn đối với người Việt nhất là những người đến với ăn chay bằng sự sự tò mò đầy thắc mắc: vì sao người ta có thể ăn chay? Vì sao món chay thu hút mọi người? Người Việt tìm đến thức ăn chay với nhiều mục đích khác nhau. Tìm đến thức ăn chay như một sự thưởng thức một nét ẩm thực đặc biệt, khác biệt hoàn toàn với những sơn hào hải vị đã chán ngán và không có lợi cho sức khỏe. Ăn chay để làm thanh tịnh tâm hồn sau những lo toan trăn trở, bộn bề của cuộc sống, có được chút thư giãn của tâm linh thật quý giá vô ngần. Để cuộc sống giản đơn, thanh cao mà năm tháng ít dành được sự bình tâm nhằm trở lại với cội nguồn của niềm an lạc. Ăn chay để tìm đến thú ẩm thực nhẹ nhàng mà nâng đỡ tâm hồn qua bữa cơm chay thanh đạm, giúp con người hướng đến bản, nguyện nguyên thủy. Ăn chay để bảo vệ, giữ gìn sức khỏe khi có ngày càng nhiều bệnh tật đeo bám con người. Tránh xa những thực phẩm độc hại, những loại thịt cá không đảm bảo cho sức khoẻ của bản thân và của người thân. Ăn chay để bảo vệ môi trường, bảo vệ những loài sinh vật đang dần bị mai một vì con người… Ăn chay đã trở thành một nét văn hóa đẹp trong văn hóa ẩm thực của người Việt. Những bữa cơm chay đã xuất hiện ngày một nhiều trong những bữa cơm của gia đình Việt. Giới trẻ đã tiếp cận với văn hóa ăn chay nhiều hơn, khái niệm ăn chay không còn trở nên lạ lẫm với những người trẻ tuổi. Họ tìm đến những bữa cơm chay với một sự tò mò để rồi dần dần những bữa ăn chay đã trở thành một điểm đến thường xuyên. Tìm đến những bữa ăn chay giờ đây đã không chỉ là thưởng thức những món ăn đặc biệt, những món ăn thanh đạm mà là còn là sự trải nghiệm, là để lắng nghe những câu chuyện về phật, về nhân quả của con người. Lắng nghe để cảm nhận, để chiêm nghiệm lại cuộc đời, chiêm nghiệm bản thân. Từ đó tìm cho mình một con đường đi đúng đắn hơn, làm tâm hồn trở nên thanh sạch hơn. Đó là những điều mà có lẽ không có nét văn hóa ẩm thực nào làm được ngoài văn hóa ăn chay. Mỗi thực khách đến Hội chợ ẩm thực chay Vesak được thưởng thức những món ăn ngon, đẹp mắt và đầy đủ dinh dưỡng. An trú trong ngôi nhà Phật Pháp được nghe lời Kinh tiếng kệ, được nghe nhạc thiền và thưởng thức một bữa cơm chay bổ dưỡng, giúp thân tâm nhẹ nhàng thảnh thơi, đây chính là cõi Tiên nơi hạ giới, cõi Cực lạc tịnh độ giữa chốn nhân gian.

Tronghaitb