Sách: Ngũ uẩn và pháp hành thiền tuệ trong A Tỳ đàm

Công Minh
Nghe đọc bài

Con người và cuộc đời là vấn đề được quan tâm hàng đầu của mọi lĩnh vực tôn giáo, triết học, xã hội học, v.v. Đó cũng là vấn đề mà nhân loại luôn trầm tư bao đời nay. Với Phật giáo, con người và cuộc đời đề cập một cách tổng quát qua giáo lý Ngũ uẩn, một trong những giáo lý căn bản có tầm quan trọng được Đức Phật thuyết giảng sau khi Ngài chứng ngộ Vô thượng Chính đẳng Chính giác dưới cội Bồ đề. Đức Phật đã trình bày giáo lý Ngũ uẩn bằng chính cuộc đời mình, cho chúng ta một nhân sinh quan toàn diện, khẳng định Phật giáo rất thực tiễn trong quan niệm về nhân sinh và vũ trụ. 

Ngũ uẩn là vấn đề then chốt của Đạo Phật, được đề cập phổ biến trong Kinh tạng và Luật tạng cả Nam truyền lẫn Bắc truyền. Điểm nổi bật của phân tích ngũ uẩn là chú trọng về con người và nhấn mạnh phần tâm lý hơn vật lý. Ngũ uẩn là pháp thực tính (Sabhāvadhamma) hay Pháp chân đế (Paramatthadhamma), là sự thật, là những gì đang diễn ra trong giây phút hiện tại. “Pháp hành Thiền tuệ” là cách thức giúp con người tiếp cận thực tại đó một cách trực tiếp và chân thực nhất. Phật giáo chủ trương con người và thế giới là một hợp thể của năm yếu tố: Sắc (Rùpa), Thọ (Vedana), Tưởng (Samjnà), Hành (Samkàra), Thức (Vijnàna). Đây chính là phần kết cấu căn bản đặc thù, là cơ sở hình thành nhân sinh quan, vũ trụ quan và giải thoát quan của Phật giáo, đặc biệt cho những ai liễu ngộ và thực thi trọn vẹn để thấu triệt về tính Không, Vô ngã tính của Ngũ uẩn.

Trong cuốn Ngũ uẩn và Pháp hành Thiền tuệ trong A-tỳ-đàm - luận án tiến sĩ của thầy Thích Đạo Tấn (thế danh Nguyễn Hữu Thắng) đã trình bày: Tiến trình nhận thức bắt đầu bằng sự nhận biết đơn thuần. Khoảnh khắc đơn thuần của ý thức đó là chính niệm và chính niệm này đã sáng soi thực tại.

Như vậy, quá trình nhận biết thực tại của mỗi chúng ta không thể thiếu ý thức chính niệm. Trong thiền tuệ, chính niệm là trái tim, là chìa khóa, là mục đích và là phương tiện. Chính niệm nhắc nhở chúng ta chú tâm vừa đủ (đúng mức) và đúng thời điểm trên đối tượng thực hành, Khi chính niệm có mặt đầy đủ, chúng ta sẽ luôn đón nhận nguồn năng lượng trong lành với những phẩm chất tốt đẹp, như an vui, tĩnh tại, giải thoát, v.v.

Thiền tuệ đặt nền cho một đời sống tỉnh thức, luôn luôn thận trọng trong suy nghĩ, lời nói và hành động. Do đó, tu tập ngũ uẩn trong đời sống thường nhật đối với con người nói chung có rất nhiều sự lợi ích. Hiểu biết về ngũ uẩn và pháp hành thiền tuệ, chúng ta có cơ hội đột phá những mức độ tâm linh cao thượng, để thưởng thức vị ngọt giải thoát của bậc Thánh nhân trong sự thực hành. Đối diện nước khổ đau hay những điều bất như ý, con người luôn vọng cầu đến một thế giới tốt đẹp khác. 

Cuốn sách Ngũ uẩn và Pháp hành Thiền tuệ trong A-tỳ-đàm chính là kim chỉ nam cho những người đã và đang mong muốn tìm hiểu sâu sắc hơn về Đạo Phật cũng như những triết lý của Phật giáo. Chúng ta nên sở hữu cuốn sách này để thấy được công phu nghiên cứu, tìm tòi của tác giả, cũng như cũng cố thêm kiến thức cho chính bản thân mình. Đồng thời cuốn sách cũng là một tài liệu chi tiết đầy đủ cho việc thực hành giáo lý Phật giáo trong cuộc sống mỗi người.

Bước Thời Gian - DH

Download Android Download iOS

Tin cùng chuyên mục

Giáo hội Phật giáo Việt Nam hỗ trợ 200.000 USD và trao 335 phần quà cứu trợ tại Nepal

Giáo hội Phật giáo Việt Nam hỗ trợ 200.000 USD và trao 335 phần quà cứu trợ tại Nepal

PSO – Ngày 13/11/2026, nhân dịp tham dự lễ khai mạc Hội nghị Thường niên Truyền thừa Drukpa lần thứ 11 tại Tu viện Amitabha, Thủ đô Kathmandu, phái đoàn Giáo hội Phật giáo Việt Nam (GHPGVN) trao hỗ trợ 200.000 USD và 335 phần quà nhằm sẻ chia với chư Tăng và người dân Nepal bị ảnh hưởng bởi trận lũ quét nghiêm trọng tại Wasura, khu vực biên giới Ne

Ban Văn hóa – Nghi lễ Phật giáo TP. HCM đồng hành chuỗi hoạt động văn hóa, tri ân Anh hùng liệt sĩ tại Côn Đảo

Ban Văn hóa – Nghi lễ Phật giáo TP. HCM đồng hành chuỗi hoạt động văn hóa, tri ân Anh hùng liệt sĩ tại Côn Đảo

PSO - Hướng đến Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11), trong khuôn khổ tuần lễ Văn hóa tại Đặc khu Côn Đảo, TP. HCM, Ban Văn hóa – Nghi lễ Phật giáo TP. HCM tham gia phối hợp cùng UBND TP. HCM và các cơ quan, đơn vị liên quan tổ chức chuỗi hoạt động văn hóa, nghệ thuật, giáo dục truyền thống và tri ân Anh hùng liệt sĩ trong hai ngày 20 và 21/11/2026. Chươn

Đồng Nai: Ban Đại diện Phật giáo khu vực XI tổ chức khóa tu và sinh hoạt tăng sự định kỳ tháng 11/2026

Đồng Nai: Ban Đại diện Phật giáo khu vực XI tổ chức khóa tu và sinh hoạt tăng sự định kỳ tháng 11/2026

PSO - Sáng ngày 21/11/2026 (nhằm ngày 13/10 năm Bính Ngọ), Ban Đại diện Phật giáo khu vực XI (TP. Đồng Nai) đã trang nghiêm tổ chức khóa tu và sinh hoạt Tăng sự định kỳ tháng 11 năm 2026 tại chùa Giác Quang, xã Lộc Hưng - Văn phòng Ban Đại diện, với sự tham dự của chư Tôn đức Tăng Ni đến từ 52 cơ sở tự viện trong khu vực.

Hà Nội: Lớp Cao cấp Giảng sư khóa III khu vực phía Bắc tri ân ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11

Hà Nội: Lớp Cao cấp Giảng sư khóa III khu vực phía Bắc tri ân ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11

PSO - Hòa trong không khí hân hoan hướng về Ngày Nhà giáo Việt Nam, sáng ngày 20/11/2026 (nhằm ngày 12/10 năm Bính Ngọ), tại chùa Vạn Phúc (xã Phù Lỗ, TP. Hà Nội), tập thể lớp Cao cấp Giảng sư khóa III khu vực phía Bắc trang nghiêm tổ chức lễ tri ân, thể hiện truyền thống tôn sư trọng đạo của dân tộc và tinh thần tri ân báo ân của người con Phật.

Phú Thọ: Ban Hoằng pháp và Hướng dẫn Phật tử Phật giáo tỉnh tiếp tục thăm và thuyết giảng tại các trụ xứ

Phú Thọ: Ban Hoằng pháp và Hướng dẫn Phật tử Phật giáo tỉnh tiếp tục thăm và thuyết giảng tại các trụ xứ

PSO - Tiếp nối chương trình Phật sự trong công tác hoằng dương chính pháp, lan tỏa giáo lý từ bi, trí tuệ của Đức Phật đến với đông đảo Tăng Ni, Phật tử, ngày 20/11/2026, Đoàn Ban Hoằng pháp và Hướng dẫn Phật tử Phật giáo tỉnh Phú Thọ tiếp tục tổ chức chuyến thăm, thuyết giảng tại các trụ xứ của Tôn đức lãnh đạo Ban Trị sự GHPGVN tỉnh cùng chư Tôn

Giáo hội Phật giáo Việt Nam hỗ trợ 200.000 USD và trao 335 phần quà cứu trợ tại Nepal

Giáo hội Phật giáo Việt Nam hỗ trợ 200.000 USD và trao 335 phần quà cứu trợ tại Nepal

PSO – Ngày 13/11/2026, nhân dịp tham dự lễ khai mạc Hội nghị Thường niên Truyền thừa Drukpa lần thứ 11 tại Tu viện Amitabha, Thủ đô Kathmandu, phái đoàn Giáo hội Phật giáo Việt Nam (GHPGVN) trao hỗ trợ 200.000 USD và 335 phần quà nhằm sẻ chia với chư Tăng và người dân Nepal bị ảnh hưởng bởi trận lũ quét nghiêm trọng tại Wasura, khu vực biên giới Ne

Lâm Đồng: Trang nghiêm lễ tưởng niệm hai thập kỷ Sư trưởng Thích Nữ Từ Hương viên tịch tại chùa Linh Phong

Lâm Đồng: Trang nghiêm lễ tưởng niệm hai thập kỷ Sư trưởng Thích Nữ Từ Hương viên tịch tại chùa Linh Phong

Ngày 11/11/2026 (03 tháng Mười Bính Ngọ), tại Tổ đình Linh Phong (Hoàng Hoa Thám, phường Xuân Hương-Đà Lạt, Lâm Đồng), Ni trưởng Thích Nữ Huệ Huyền và môn đồ Pháp quyến, trang nghiêm tổ chức lễ tưởng niệm 20 năm ngày Sư trưởng Thích Nữ Từ Hương, nguyên Phó ban Trị Phật giáo tỉnh, Giáo trưởng Ni bộ Tuyên Đức (nay là Lâm Đồng) Viện chủ vi

Cửu phẩm Liên hoa chùa Giám: Chín tầng sen lưu dấu tinh hoa Phật giáo Việt

Cửu phẩm Liên hoa chùa Giám: Chín tầng sen lưu dấu tinh hoa Phật giáo Việt

Giữa không gian cổ kính của chùa Giám, xã Cẩm Giang, thành phố Hải Phòng, tòa Cửu phẩm Liên hoa lưu giữ vẻ đẹp của nghệ thuật điêu khắc gỗ và dấu ấn văn hóa Phật giáo qua hơn ba thế kỷ. Được công nhận là Bảo vật quốc gia năm 2015, công trình là một di sản quý trong kho tàng mỹ thuật truyền thống Việt Nam.

Đà Nẵng: Phân ban Phật tử Dân tộc Trung ương trao 20 suất học bổng cho học sinh dân tộc thiểu số

Đà Nẵng: Phân ban Phật tử Dân tộc Trung ương trao 20 suất học bổng cho học sinh dân tộc thiểu số

Ngày 19/11/2026, Phân ban Phật tử Dân tộc Trung ương GHPGVN phối hợp cùng Phân ban Phật tử Dân tộc Phật giáo thành phố Đà Nẵng tổ chức chương trình trao học bổng khuyến học tại Trường PTCS phân hiệu Nguyễn Thái Bình (phường Hải Vân, Tp. Đà Nẵng) và chùa Thành Mỹ (xã Thành Mỹ, Tp. Đà Nẵng).

QUAN TÂM & HỖ TRỢ

Phật Sự Online với chủ trương “Nhanh chóng – Kịp thời – chính xác và Nhân văn” đăng tải các hoạt động Phật sự của các cấp Giáo hội và các tự viện trong cả nước cùng các chương trình tu học, thuyết giảng của chư Tôn đức Tăng, Ni giảng sư được truyền hình trực tiếp (Live Streaming) trên mạng xã hội: Facebook, Youtube, Phật Sự Online về các sự kiện Phật sự và trên 15 chương trình khác với mục đích “ Đẩy mạnh truyền thông Phật giáo như một kênh Hoằng pháp …”


Phật Sự Online có trên 60 nhân sự là phóng viên, Ban Biên tập và các bộ phận khác, vì vậy rất cần sự quan tâm chia sẻ, hỗ trợ của chư Tôn đức Tăng Ni, quý Phật tử và quý vị yêu mến Đạo Phật để có được kinh phí đảm bảo sự hoạt động bền vững và lâu dài.

Background Donate

Chủ tài khoản: KENH PHAT SU ONLINE

Số tài khoản: 070104929298

Ngân hàng Sacombank chi nhánh Kiên Giang

QRCOde Quan tầm và hỗ trợ phật sự online