Ban Văn hóa Trung ương GHPGVN toạ đàm khoa học “KIến trúc Phật giáo Việt Nam - thống nhất trong đa dạng”: TÌM TRONG NHỮNG MÁI CHÙA QUÊ….  

Sau khi khảo sát kiến trúc hai ngôi già lam “đất kinh kỳ xưa” là các chùa Trấn Quốc và Quán Sứ vào ngày cuối cùng của chuyến công tác (24/12/2022), đoàn khảo sát kiến trúc các ngôi chùa Bắc bộ đã có mặt tại chùa Yên Phú, xã Liên Ninh, huyện Thanh Trì, Hà Nội - nơi Ban Văn hoá Trung ương GHPGVN đặt trụ sở làm việc - họp tổng kết, toạ đàm về kiến trúc Phật giáo; Bàn và phân công việc chuẩn bị cho Hội thảo khoa học: “Kiến trúc Phật giáo Vệt Nam - thống nhất trong đa dạng” dự kiến tổ chức tại Hà Nội vào dịp tháng 4/2023;  Chuẩn bị ra mắt nhân sự Ban Văn hoá Trung ương (BVHTW) GHPGVN nhiệm kỳ IX (2022 - 2027) sắp tới, và các Phật sự khác. Hoà thượng (HT) Thích Thọ Lạc, Trưởng ban VHTW GHPGVN đã có ý kiến đề dẫn cho buổi toạ đàm này vào chiều 24.12.2022 tại chùa Yên Phú. Theo Hòa thượng Trưởng ban VHTW GHPGVN Thích Thọ Lạc: “Toạ đàm tại chùa Yên Phú là kết quả của chuyến khảo sát hơn 40 ngôi chùa tại 10 tỉnh, thành miền Bắc từ ngày 17 đến 24/12/2022 với sự phối hợp của nhiều cơ quan chuyên môn: Viện Nghiên cứu Tôn giáo, Viện Bảo tồn di tích và Bảo tàng lịch sử Quốc gia, với sự tham gia của chư Tôn đức, các học giả, các nhà nghiên cứu… Hoạt động này nhằm phục vụ cho Hội thảm khoa học “Kiến trúc Phật giáo VN: thống nhất trong đa dạng” và cũng là tiếp tục thực hiện Đề án “Định hướng đặc trưng pháp phục, kiến trúc, ngôn ngữ, di sản văn hoá Phật giáo VIệt Nam (VHPGVN) đã được Hội đồng Trị sự GHPGVN phê duyệt tại Quyết định số 271 QĐ.HĐTS, ngày 14/7/2015.
Hòa thượng Trưởng ban VHTW GHPGVN Thích Thọ Lạc
Nhằm tìm hiểu kiến trúc đặc trưng riêng của từng vùng miền, để Tăng Ni, Phật tử và công chúng hiểu những mô hình kiến trúc chùa tháp truyền thống, hiểu giá trị VHPG góp phần nâng cao nhận thức, ý thức cho Tăng Ni, Phật tử và công chúng trong việc bảo tồn, phát huy giá trị VHPG VN, kiến trúc Phật giáo…”. Nhìn lại lịch sử, khoảng 2000 năm trước, Phật giáo được du nhập vào Việt Nam, trung tâm Phật giáo ở Luy Lâu - Dâu dần hình thành, có sự kết hợp với tín ngưỡng bản địa, thành hình hệ thống chùa Tứ pháp đặc trưng của PG miền Bắc. Thời Lý - Trần, rất khó hình dung mô hình kiến trúc chùa Phật do những biến thiên lịch sử, nhưng vẫn phần nào hiểu được kiến trúc chùa tháp thời Lý, ví dụ các chùa: Phật Tích (Bắc Ninh), Long Đọi Sơn (Hà Nam), Một Cột (Hà Nội). Thời Trần có hệ thống ở chùa Yên Tử. Kiến trúc PG ở miền Bắc thời Lê Trung Hưng được thể hiện khá rõ với các loại hình kiến trúc chủ yếu là Nội công Ngoại quốc, chữ Công, chữ Tam hay chữ Đinh. Mỗi loại hình đều có sự kế thừa, phát triển trên nền tảng kiến trúc cũ, thấy rõ từ các chùa Bút Tháp (Bắc Ninh), Vĩnh Nghiêm (Bắc Giang), chùa Thầy và chùa Tây Phương (Hà Nội).  Nhiều ngôi chùa có kiến trúc rất đặc biệt như chùa Dâu (Bắc Ninh), chùa Một Cột, chùa Bổ Đà (Bắc Giang). Không ít ngôi chùa được dựng trên non hay sườn núi (Phật Tích, Đọi Sơn, Tây Phương, chùa Hang, Long Hoa…)  tăng thêm sự phong phú, đa dạng và những đặt trưng riêng trong kiến trúc chùa Phật ở vùng đồng bằng Bắc bộ. Trải dài 2000 năm lịch sử, với nhiều biến thiên của vạn vật, sự thăng trầm của nhiều triều đại, Phật giáo Việt Nam không đứng ngoài vòng xoay con tạo đó. Tuy nhiên, Phật giáo Việt Nam đã để lại khối di sản đồ sộ, đặc biệt là các di sản kiến trúc làm cơ sở tu sửa, phục dựng di tích, thừa kế phát triển Văn hóa Phật giáo Việt Nam. Chính vì thế, những ngôi chùa quê miền Bắc bao đời nay luôn là chốn linh thiêng, để người tu hành dẫn dắt chúng sinh trang nghiêm nơi cửa Phật,  là nơi người dân chất phác hiền lương nương tựa và là điểm đến thân thiện của cộng đồng dân cư khắp nơi tìm về vào những dịp lễ hội. Chư Tôn đức của các địa phương, các nhà khoa học, các nhà quản lý và nghiên cứu của các cơ quan nhà nước, một số Sở, Ban, ngành đã trình bày quan điểm về các vấn đề liên quan trong việc triển khai các đề án về ngôn ngữ, pháp phục, và tiếp tới là bảo tồn di sản kiến trúc Phật giáo trên tinh thần “thống nhất trong đa dạng”; trong đó chú ý đến những nét đặc trưng kiến trúc truyền thống, các biểu tượng, trang trí kiến trúc, hệ thống tượng thờ, đồ thờ pháp khí v.v… nhằm định hướng bảo tồn và phát triển. Một số ý kiến chỉ ra những bất cập và không có giá trị truyền thống trong kiến trúc của các ngôi chùa đã khảo sát; những bất cập trong quản lý, bảo tồn, phát huy giá trị di sản kiến trúc Phật giáo Việt Nam. Đồng thời, một số ý kiến đề xuất, định hướng thiết kế xây dựng, trùng tu các ngôi chùa cổ, chùa cũ nhằm đảm bảo tính truyền thống và đáp ứng được các công năng sử dụng theo xu thế thời đại;  Cần có định hướng kiến trúc Phật giáo với những ngôi chùa xây dựng mới. Cuộc toà đàm cũng đã bàn luận việc chọn biểu tượng mang tính thống nhất của kiến trúc Phật giáo Việt Nam nhằm giúp mọi người dễ nhận diện những nét chung của các ngôi chùa thuộc GHPGVN. Ban VHTW GHPGVN đã đưa ra hai biểu tượng mang tính gợi mở để rộng đường dư luận và chọn lựa, đó là trụ Kinh chuyển Pháp luân và biểu tượng trung của kiến trúc Phật giáo Việt Nam. Với mong muốn việc xây dựng bộ quy chuẩn về kiến trúc Phật giáo Việt Nam thống nhất trong đa dạng hoàn chỉnh, đệ trình Hội đồng Trị sự GHPGVN phê chuẩn làm cơ sở khoa học  cho việc định hướng, bảo tồn, phát huy giá trị đặc trưng văn hoá Phật giáo Việt Nam, Ban VHTWGHPGVN cùng các cơ quan chức năng đang nỗ lực hoàn thành trong thời gian sớm nhất./.

Ban Văn hóa Trung ương

Download Android Download iOS

Tin cùng chuyên mục

Cà Mau: Đại đức Đức Lộc chia sẻ pháp thoại “Thắp sáng ngọn đèn chánh niệm” tại khóa tu “Một ngày an lạc” chùa Long Phước

Cà Mau: Đại đức Đức Lộc chia sẻ pháp thoại “Thắp sáng ngọn đèn chánh niệm” tại khóa tu “Một ngày an lạc” chùa Long Phước

PSO – Ngày 01/11/2026, tại chùa Long Phước (phường Vĩnh Trạch, tỉnh Cà Mau), trong khuôn khổ khóa tu “Một ngày an lạc” lần thứ 295, đạo tràng trang nghiêm cung đón Đại đức Đức Lộc – Ủy viên Ban Từ thiện Xã hội Trung ương GHPGVN, Phó Trưởng ban Văn hóa – Nghi lễ, Ủy viên Thường trực Ban Hoằng pháp – Hướng dẫn Phật tử GHPGVN tỉnh Đồng Tháp, Trụ trì c

[Video] Hiệu trưởng Trường Đại học Luật - Đại học Quốc gia Hà Nội thăm Trưởng lão Hòa thượng Chủ tịch Hội đồng Trị sự

[Video] Hiệu trưởng Trường Đại học Luật - Đại học Quốc gia Hà Nội thăm Trưởng lão Hòa thượng Chủ tịch Hội đồng Trị sự

Sáng 31/10, tại Văn phòng 2 Trung ương Giáo hội – Thiền viện Quảng Đức (TP.HCM), PGS.TS Nguyễn Tiến Vinh, Hiệu trưởng Trường Đại học Luật - Đại học Quốc gia Hà Nội (nguyên Viện trưởng Viện Trần Nhân Tông) cùng các thành viên trong đoàn đã đến thăm và vấn an Trưởng lão Hòa thượng Thích Thiện Nhơn, Phó Pháp chủ Hội đồng Chứng minh, Chủ tịch Hội đồng

Hưng Yên: Lễ đúc Đại hồng chung nặng 1.500kg tại chùa Ông (Bản Tịch tự)

Hưng Yên: Lễ đúc Đại hồng chung nặng 1.500kg tại chùa Ông (Bản Tịch tự)

PSO - Sáng nay, ngày 01/11/2026 (nhằm ngày 23/09 năm Bính Ngọ), tại chùa Ông (Bản Tịch tự), thôn Thọ Bình, xã Như Quỳnh, tỉnh Hưng Yên đã long trọng diễn ra Đại lễ đúc Đại hồng chung nặng 1.500kg nhân kỷ niệm ngày Bồ tát Quán Thế Âm xuất gia 19/09 âm lịch và kỷ niệm 888 năm ngày vua Lý Thần Tông băng hà (26/09/1138 – 26/09/2026).

Thanh Hóa: Khóa tu niệm Phật một ngày tại chùa Đống Cao

Thanh Hóa: Khóa tu niệm Phật một ngày tại chùa Đống Cao

PSO - Chủ nhật, ngày 1/11/2026 (nhằm ngày 23/9 năm Bính Ngọ), với tinh thần ham tu, ham học, dù Thầy trụ trì đang nhập hạ, đông đảo Phật tử xa gần vẫn trở về chùa Đống Cao (Yên Khoái, Nga Sơn, Thanh Hóa) tham dự khóa tu niệm Phật một ngày tháng 9 năm Bính Ngọ.

Đà Nẵng: Bổ nhiệm Đại đức Thích Pháp Trung làm trụ trì chùa Nam Quang và tổ chức Đại lễ dâng y Kathina

Đà Nẵng: Bổ nhiệm Đại đức Thích Pháp Trung làm trụ trì chùa Nam Quang và tổ chức Đại lễ dâng y Kathina

PSO - Sáng ngày 31/10/2026 (nhằm ngày 22/9 năm Bính Ngọ), tại chùa Nam Quang (phường Hội An Đông, TP. Đà Nẵng), Ban Trị sự GHPGVN TP. Đà Nẵng tổ chức lễ công bố quyết định bổ nhiệm Đại đức Thích Pháp Trung đảm nhiệm trụ trì chùa Nam Quang, kết hợp Đại lễ dâng y Kathina Phật lịch 2570 theo truyền thống Phật giáo Nam tông Theravāda.

Chín kỳ Đại hội GHPGVN: Những dấu mốc đoàn kết, xây dựng và phát triển

Chín kỳ Đại hội GHPGVN: Những dấu mốc đoàn kết, xây dựng và phát triển

PSO - Từ Hội nghị đại biểu thống nhất Phật giáo Việt Nam năm 1981 đến Đại hội đại biểu Phật giáo toàn quốc lần thứ IX năm 2022, mỗi kỳ Đại hội đều ghi dấu một bước trưởng thành của Giáo hội Phật giáo Việt Nam. Hướng về Đại hội lần thứ X và kỷ niệm 45 năm thành lập Giáo hội, cùng nhìn lại những dấu mốc quan trọng trên hành trình phụng sự Đạo pháp và

Chín kỳ Đại hội GHPGVN: Những dấu mốc đoàn kết, xây dựng và phát triển

Chín kỳ Đại hội GHPGVN: Những dấu mốc đoàn kết, xây dựng và phát triển

PSO - Từ Hội nghị đại biểu thống nhất Phật giáo Việt Nam năm 1981 đến Đại hội đại biểu Phật giáo toàn quốc lần thứ IX năm 2022, mỗi kỳ Đại hội đều ghi dấu một bước trưởng thành của Giáo hội Phật giáo Việt Nam. Hướng về Đại hội lần thứ X và kỷ niệm 45 năm thành lập Giáo hội, cùng nhìn lại những dấu mốc quan trọng trên hành trình phụng sự Đạo pháp và

Lâm Đồng: CLB Tuổi trẻ Phật giáo Miền Nguyên Hương tổ chức hiến máu nhân đạo lần thứ 3

Lâm Đồng: CLB Tuổi trẻ Phật giáo Miền Nguyên Hương tổ chức hiến máu nhân đạo lần thứ 3

PSO - Sáng 25/10/2026, tại Tòng Lâm Vạn Thiện (phường Phú Thủy), Câu lạc bộ Tuổi trẻ Phật giáo Miền Nguyên Hương phối hợp cùng Hội Chữ thập đỏ tỉnh Lâm Đồng và Bệnh viện Đa khoa Bình Thuận tổ chức chương trình hiến máu nhân đạo lần thứ 3, hướng đến ngày vía Bồ-tát Quán Thế Âm, thu hút gần 100 tình nguyện viên tham gia.

QUAN TÂM & HỖ TRỢ

Phật Sự Online với chủ trương “Nhanh chóng – Kịp thời – chính xác và Nhân văn” đăng tải các hoạt động Phật sự của các cấp Giáo hội và các tự viện trong cả nước cùng các chương trình tu học, thuyết giảng của chư Tôn đức Tăng, Ni giảng sư được truyền hình trực tiếp (Live Streaming) trên mạng xã hội: Facebook, Youtube, Phật Sự Online về các sự kiện Phật sự và trên 15 chương trình khác với mục đích “ Đẩy mạnh truyền thông Phật giáo như một kênh Hoằng pháp …”


Phật Sự Online có trên 60 nhân sự là phóng viên, Ban Biên tập và các bộ phận khác, vì vậy rất cần sự quan tâm chia sẻ, hỗ trợ của chư Tôn đức Tăng Ni, quý Phật tử và quý vị yêu mến Đạo Phật để có được kinh phí đảm bảo sự hoạt động bền vững và lâu dài.

Background Donate

Chủ tài khoản: KENH PHAT SU ONLINE

Số tài khoản: 070104929298

Ngân hàng Sacombank chi nhánh Kiên Giang

QRCOde Quan tầm và hỗ trợ phật sự online