Sách: Hiếu kính - Giá trị đạo đức ngàn đời

Có người chưa từng làm cha mẹ nhưng chắc chắn rằng ai cũng đã làm con. Chúng ta có được thân người này cho cha mẹ sinh thành và nuôi dưỡng và có cha mẹ ta là nhờ có ông bà, tổ tiên. Tấm lòng hiếu thảo của con cháu với cha mẹ, ông bà đã trở thành một đạo lý, nét đẹp nhân văn của con người.

“Bàn đến đạo hiếu tức là đề cập đến lối sống đạo đức của một cá nhân trong quan hệ gia tộc, quan hệ xã hội, đặc biệt là mối quan hệ giữa con cái và cha mẹ. Đây không những là tiền đề để xây dựng nếp sống gia phong mà còn là phương châm giáo dục để chúng ta nhận thức rõ truyền thống văn hóa dân tộc và thực hiện nếp sống đạo đức trong xã hội hiện tại”.

Hiếu kính - Giá trị đạo đức ngàn đời là tác phẩm được TS. Thích Hoằng Trí biên soạn nhằm duy trì và phát huy giá trị cao đẹp của người Á Đông nói chung và người Việt Nam nói riêng. Nội dung tác phẩm phong phú, bàn đến nhiều khía cạnh:

Luân lý hiếu kính của Nho gia qua các cổ tịch nói về mối quan hệ huyết thống tông tộc của người Trung Hoa cổ đại, các nghi lễ, chế độ, sắc lệnh được xem là quy phạm truyền thừa hàng ngàn năm. Tinh thần hiếu đạo của Nho gia đặt trên nền tảng tu thân của một cá nhân, mở rộng đến việc ổn định gia tộc và cuối cùng là bình định thiên hạ.

Mối quan hệ xung đột giữa Nho và Phật về quan niệm hiếu kính. Nho gia đứng trên góc độ thế gian để nhìn nhận, nên quan niệm hiếu đạo chỉ giới hạn ở những chuẩn mực do con người của xã hội phong kiến đặt ra. Đó là một xã hội do vua chúa đứng đầu, có quyền định đoạt mọi hoạt động của đời sống. Vua được xem là thiên tử, cho nên bất cứ ai dưới vòm trời này cũng đều chịu sự chi phối của vua, ngay cả những người xuất gia đứng ngoài vòng danh lợi và bổng lộc triều đình. 

Phật giáo là con đường xuất thế gian, lấy sự thật làm gốc, lấy giải thoát làm mục tiêu. Các Tăng nhân Phật giáo không chịu khép mình vào bất cứ những quy định nào do chế độ tông pháp phong kiến đặt ra. Họ luôn luôn lấy tinh thần tự giác và giác tha làm đầu, những gì mang lại lợi lạc cho mình và người thì các Tăng nhân thực hiện, những gì đi ngược lại hai lợi ích đó, dù chịu thiệt hại, ngay cả mạng sống, họ cũng không bao giờ bị khuất phục. Chính vì quan điểm đó mà quan niệm hiếu kính của Phật giáo vừa bao hàm vừa vượt thoát phạm vi hiếu kính của Nho gia.

Quan điểm khác nhau về giá trị nhân sinh là nguyên nhân chính để dẫn đến xung đột giữa Phật giáo và Nho giáo, nhất là những chỉ trích của nhà Nho đối với các Tăng nhân. Ban đầu, ý kiến đả kích chỉ mang tính cá nhân, sau đó mở rộng đến triều đình. Nhiều sắc dụ được ban hành nhằm hạn chế quyền tự do tự tại của Tăng nhân, và buộc chư Tăng phải khép mình trong những quy phạm do Nho gia đặt ra. Nhưng cuối cùng, bằng sự cương trực và bất bạo động của các Tăng nhân mà sự xung đột này được hóa giải. 

Các kinh điển nói về lòng hiếu kính của Nho và Phật đã ảnh hưởng đến tâm thức và lối sống của người Việt Nam qua mấy ngàn năm nay. Xã hội Việt Nam được xây dựng từ nền tảng gia đình rồi mở rộng đến làng xã và quốc gia. Gia đình hạnh phúc thì xã hội mới bình yên, đất nước mới ổn định. Người con biết thương yêu cha mẹ thì họ mới biết thế nào là yêu dân tộc, yêu đồng bào và yêu Tổ quốc. Những câu ca dao, thành ngữ, tục ngữ, lời ca tiếng hát của người dân Việt Nam bày tỏ lòng biết ơn cha mẹ đều có xuất xứ từ những lời kinh Phật. Các tác phẩm văn học, từ văn học bình dân đến văn học bác học cũng đều ca ngợi tình mẫu tử, tấm gương hiếu kính của con cái đối với cha mẹ. Các lễ hội truyền thống Việt Nam cũng nhắc nhở con người sống tử tế với bản thân và có trách nhiệm với những người xung quanh, đặc biệt là cha mẹ mình. 

Để mỗi gia đình hạnh phúc, bình yên và xã hội ổn định, phát triển, chúng ta cần tăng cường hơn nữa công tác giáo dục đạo đức nói chung và lòng hiếu kính nói riêng cho mọi người trong cộng đồng, trước hết cho lứa tuổi học sinh, tầng lớp thanh thiếu niên hiện nay. Nhờ đó, giá trị nhân văn mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc Việt Nam mới được duy trì và phát huy đúng nghĩa. 

Cuốn sách Hiếu kính - giá trị đạo đức ngàn đời đưa đến giá trị lớn, rất thiết thực trong việc giáo dục đạo đức, mỗi gia đình, mỗi người hãy đọc và cảm nhận. Trung tâm Biên phiên dịch tư liệu Phật giáo Quốc tế, Nhà sách Phật giáo Vĩnh Nghiêm xin trân trọng giới thiệu tác phẩm này với độc giả muôn phương.

Vũ Quốc Văn

Download Android Download iOS

Tin cùng chuyên mục

Giáo hội Phật giáo Việt Nam hỗ trợ 200.000 USD và trao 335 phần quà cứu trợ tại Nepal

Giáo hội Phật giáo Việt Nam hỗ trợ 200.000 USD và trao 335 phần quà cứu trợ tại Nepal

PSO – Ngày 13/11/2026, nhân dịp tham dự lễ khai mạc Hội nghị Thường niên Truyền thừa Drukpa lần thứ 11 tại Tu viện Amitabha, Thủ đô Kathmandu, phái đoàn Giáo hội Phật giáo Việt Nam (GHPGVN) trao hỗ trợ 200.000 USD và 335 phần quà nhằm sẻ chia với chư Tăng và người dân Nepal bị ảnh hưởng bởi trận lũ quét nghiêm trọng tại Wasura, khu vực biên giới Ne

Ban Văn hóa – Nghi lễ Phật giáo TP. HCM đồng hành chuỗi hoạt động văn hóa, tri ân Anh hùng liệt sĩ tại Côn Đảo

Ban Văn hóa – Nghi lễ Phật giáo TP. HCM đồng hành chuỗi hoạt động văn hóa, tri ân Anh hùng liệt sĩ tại Côn Đảo

PSO - Hướng đến Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11), trong khuôn khổ tuần lễ Văn hóa tại Đặc khu Côn Đảo, TP. HCM, Ban Văn hóa – Nghi lễ Phật giáo TP. HCM tham gia phối hợp cùng UBND TP. HCM và các cơ quan, đơn vị liên quan tổ chức chuỗi hoạt động văn hóa, nghệ thuật, giáo dục truyền thống và tri ân Anh hùng liệt sĩ trong hai ngày 20 và 21/11/2026. Chươn

Đồng Nai: Ban Đại diện Phật giáo khu vực XI tổ chức khóa tu và sinh hoạt tăng sự định kỳ tháng 11/2026

Đồng Nai: Ban Đại diện Phật giáo khu vực XI tổ chức khóa tu và sinh hoạt tăng sự định kỳ tháng 11/2026

PSO - Sáng ngày 21/11/2026 (nhằm ngày 13/10 năm Bính Ngọ), Ban Đại diện Phật giáo khu vực XI (TP. Đồng Nai) đã trang nghiêm tổ chức khóa tu và sinh hoạt Tăng sự định kỳ tháng 11 năm 2026 tại chùa Giác Quang, xã Lộc Hưng - Văn phòng Ban Đại diện, với sự tham dự của chư Tôn đức Tăng Ni đến từ 52 cơ sở tự viện trong khu vực.

Hà Nội: Lớp Cao cấp Giảng sư khóa III khu vực phía Bắc tri ân ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11

Hà Nội: Lớp Cao cấp Giảng sư khóa III khu vực phía Bắc tri ân ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11

PSO - Hòa trong không khí hân hoan hướng về Ngày Nhà giáo Việt Nam, sáng ngày 20/11/2026 (nhằm ngày 12/10 năm Bính Ngọ), tại chùa Vạn Phúc (xã Phù Lỗ, TP. Hà Nội), tập thể lớp Cao cấp Giảng sư khóa III khu vực phía Bắc trang nghiêm tổ chức lễ tri ân, thể hiện truyền thống tôn sư trọng đạo của dân tộc và tinh thần tri ân báo ân của người con Phật.

Phú Thọ: Ban Hoằng pháp và Hướng dẫn Phật tử Phật giáo tỉnh tiếp tục thăm và thuyết giảng tại các trụ xứ

Phú Thọ: Ban Hoằng pháp và Hướng dẫn Phật tử Phật giáo tỉnh tiếp tục thăm và thuyết giảng tại các trụ xứ

PSO - Tiếp nối chương trình Phật sự trong công tác hoằng dương chính pháp, lan tỏa giáo lý từ bi, trí tuệ của Đức Phật đến với đông đảo Tăng Ni, Phật tử, ngày 20/11/2026, Đoàn Ban Hoằng pháp và Hướng dẫn Phật tử Phật giáo tỉnh Phú Thọ tiếp tục tổ chức chuyến thăm, thuyết giảng tại các trụ xứ của Tôn đức lãnh đạo Ban Trị sự GHPGVN tỉnh cùng chư Tôn

Thanh Hoá: Chư Tăng, Phật tử Tổ đình chùa Khải Nam, Khải Minh chúc mừng Thượng toạ Thích Tâm Định nhân ngày 20/11

Thanh Hoá: Chư Tăng, Phật tử Tổ đình chùa Khải Nam, Khải Minh chúc mừng Thượng toạ Thích Tâm Định nhân ngày 20/11

PSO - Nhân dịp kỷ niệm Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11, Chư Tăng, Phật tử Tổ đình chùa Khải Nam, chùa Khải Minh đã tổ chức đoàn đến thăm, tặng hoa và gửi lời chúc mừng Thượng tọa Thích Tâm Định – Ủy viên Hội đồng Trị sự, Chứng minh Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Thanh Hóa.

Giáo hội Phật giáo Việt Nam hỗ trợ 200.000 USD và trao 335 phần quà cứu trợ tại Nepal

Giáo hội Phật giáo Việt Nam hỗ trợ 200.000 USD và trao 335 phần quà cứu trợ tại Nepal

PSO – Ngày 13/11/2026, nhân dịp tham dự lễ khai mạc Hội nghị Thường niên Truyền thừa Drukpa lần thứ 11 tại Tu viện Amitabha, Thủ đô Kathmandu, phái đoàn Giáo hội Phật giáo Việt Nam (GHPGVN) trao hỗ trợ 200.000 USD và 335 phần quà nhằm sẻ chia với chư Tăng và người dân Nepal bị ảnh hưởng bởi trận lũ quét nghiêm trọng tại Wasura, khu vực biên giới Ne

Lâm Đồng: Trang nghiêm lễ tưởng niệm hai thập kỷ Sư trưởng Thích Nữ Từ Hương viên tịch tại chùa Linh Phong

Lâm Đồng: Trang nghiêm lễ tưởng niệm hai thập kỷ Sư trưởng Thích Nữ Từ Hương viên tịch tại chùa Linh Phong

Ngày 11/11/2026 (03 tháng Mười Bính Ngọ), tại Tổ đình Linh Phong (Hoàng Hoa Thám, phường Xuân Hương-Đà Lạt, Lâm Đồng), Ni trưởng Thích Nữ Huệ Huyền và môn đồ Pháp quyến, trang nghiêm tổ chức lễ tưởng niệm 20 năm ngày Sư trưởng Thích Nữ Từ Hương, nguyên Phó ban Trị Phật giáo tỉnh, Giáo trưởng Ni bộ Tuyên Đức (nay là Lâm Đồng) Viện chủ vi

Cửu phẩm Liên hoa chùa Giám: Chín tầng sen lưu dấu tinh hoa Phật giáo Việt

Cửu phẩm Liên hoa chùa Giám: Chín tầng sen lưu dấu tinh hoa Phật giáo Việt

Giữa không gian cổ kính của chùa Giám, xã Cẩm Giang, thành phố Hải Phòng, tòa Cửu phẩm Liên hoa lưu giữ vẻ đẹp của nghệ thuật điêu khắc gỗ và dấu ấn văn hóa Phật giáo qua hơn ba thế kỷ. Được công nhận là Bảo vật quốc gia năm 2015, công trình là một di sản quý trong kho tàng mỹ thuật truyền thống Việt Nam.

Đà Nẵng: Phân ban Phật tử Dân tộc Trung ương trao 20 suất học bổng cho học sinh dân tộc thiểu số

Đà Nẵng: Phân ban Phật tử Dân tộc Trung ương trao 20 suất học bổng cho học sinh dân tộc thiểu số

Ngày 19/11/2026, Phân ban Phật tử Dân tộc Trung ương GHPGVN phối hợp cùng Phân ban Phật tử Dân tộc Phật giáo thành phố Đà Nẵng tổ chức chương trình trao học bổng khuyến học tại Trường PTCS phân hiệu Nguyễn Thái Bình (phường Hải Vân, Tp. Đà Nẵng) và chùa Thành Mỹ (xã Thành Mỹ, Tp. Đà Nẵng).

QUAN TÂM & HỖ TRỢ

Phật Sự Online với chủ trương “Nhanh chóng – Kịp thời – chính xác và Nhân văn” đăng tải các hoạt động Phật sự của các cấp Giáo hội và các tự viện trong cả nước cùng các chương trình tu học, thuyết giảng của chư Tôn đức Tăng, Ni giảng sư được truyền hình trực tiếp (Live Streaming) trên mạng xã hội: Facebook, Youtube, Phật Sự Online về các sự kiện Phật sự và trên 15 chương trình khác với mục đích “ Đẩy mạnh truyền thông Phật giáo như một kênh Hoằng pháp …”


Phật Sự Online có trên 60 nhân sự là phóng viên, Ban Biên tập và các bộ phận khác, vì vậy rất cần sự quan tâm chia sẻ, hỗ trợ của chư Tôn đức Tăng Ni, quý Phật tử và quý vị yêu mến Đạo Phật để có được kinh phí đảm bảo sự hoạt động bền vững và lâu dài.

Background Donate

Chủ tài khoản: KENH PHAT SU ONLINE

Số tài khoản: 070104929298

Ngân hàng Sacombank chi nhánh Kiên Giang

QRCOde Quan tầm và hỗ trợ phật sự online