PSO – Có những bậc tôn túc đã đi qua một đời người, nhưng dấu chân đạo hạnh vẫn tiếp tục hiện hữu trong từng nếp sinh hoạt của sơn môn, trong từng thế hệ Tăng Ni và trong dòng mạch truyền thừa của Phật giáo. Ngày 14/09/2026 (nhằm ngày 04/08/năm Bính Ngọ), TT. Thích Minh Hạnh – Trụ trì Chùa Bửu Sơn (xã Tân Thủy, tỉnh Vĩnh Long) cùng Tông phông Tổ Đình Bửu Sơn và môn đồ pháp quyến trang nghiêm tổ chức Lễ tưởng niệm lần thứ 73 năm ngày Tổ sư Lê Khánh Thông viên tịch (1870 – 2026).
Quang lâm chứng minh và tham dự buổi lễ có sự sự hiện diện của: HT. Thích Lệ Đức - Thành viên Hội đồng Chứng minh GHPGVN, Chứng minh BTS GHPGVN tỉnh Vĩnh Long; HT. Thích Thiện Chiêu – Cố vấn Tông phông Tổ Đình Bửu Sơn; TT. Thích Trí Thọ – Ủy viên HĐTS, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Trị sự GHPGVN tỉnh, Phó Trưởng Tông phông Tổ Đình Bửu Sơn; TT. Thích Chơn Trí – Phó Trưởng ban thường trực BTS GHPGVN tỉnh Đồng Tháp, Phó Tông phông Tổ Đình Bửu Sơn; TT. Thích Thiện Châu - Ủy viên HĐTS, Phó Thư ký Ban kiểm soát TW GHPGVN; TT. Thích Thiện Hữu – Trưởng Ban Giáo dục Phật giáo tỉnh Đồng Tháp, Cố vấn Tông phông Tổ Đình Bửu Sơn; TT. Thích Thiện Tài – UV thường trực, Trưởng Ban TT-XH – KT-TC GHPGVN tỉnh; ĐĐ. Thích Đức Tín – Phó Thư ký Ban Trị sự GHPGVN tỉnh; NS. Thích nữ Như Nguyệt - Ủy viên thường trực BTS, Kiêm phụ trách Thủ quỷ BTS GHPGVN tỉnh; Cùng Chư Tôn thiền đức Văn phòng 2 Trung ương; Chư Tôn đức BTS GHPGVN tỉnh Vĩnh Long; Chư tôn đức trụ trì các tự viện tại Vĩnh Long đồng tham dự.
Mỗi mùa tưởng niệm là một lần người hậu học trở về với cội nguồn, không chỉ để tưởng nhớ một bậc Thầy đã viên tịch, mà còn để nhìn lại con đường mà tiền nhân đã khai mở và tiếp nối trách nhiệm gìn giữ những giá trị ấy trong hiện tại. Tại Chùa Bửu Sơn, sự trang nghiêm của buổi lễ không chỉ được thể hiện qua nghi thức phụng hành mà còn lắng đọng trong tâm niệm tri ân của môn đồ pháp quyến đối với bậc Tổ sư đã đặt nền móng cho một dòng truyền thừa, gây dựng đạo tràng và đào tạo nhiều thế hệ Tăng Ni tiếp nối mạng mạch Phật pháp.
Mở đầu chương trình, môn đồ pháp quyến cung thỉnh chư Tôn đức quang lâm chánh điện, trang nghiêm thực hiện nghi thức khai kinh bạch Phật và ngọ cúng, kính dâng pháp âm lên Giác linh Tổ sư. Trong không gian thanh tịnh của già-lam, tiếng kinh hòa cùng khói trầm như nối liền hiện tại với dấu tích của một thời kỳ Phật giáo nhiều biến chuyển, đồng thời thể hiện lòng thành kính của hàng hậu học trước công hạnh của bậc tiền nhân.
Sau thời khóa tụng kinh và ngọ cúng, Chư Tôn đức Tăng Ni quang lâm Tổ đường, thành kính dâng hương, đảnh lễ tưởng niệm, nhiễu tháp và thành tâm hướng về tôn dung Tổ sư Lê Khánh Thông.
Trước di ảnh và tôn tượng bậc Tổ sư, khoảng cách của thời gian dường như được thu ngắn lại. Người hôm nay tìm về người xưa bằng nén tâm hương, bằng sự tiếp nối nơi đạo tràng và bằng chính tinh thần phụng sự Tam Bảo mà các bậc tiền nhân đã dày công vun bồi.
Tại buổi lễ, TT. Thích Minh Hạnh – Trụ trì Chùa Bửu Sơn đã trang nghiêm cung tuyên tiểu sử Tổ sư Lê Khánh Thông, giúp đại chúng ôn lại cuộc đời, đạo nghiệp và những đóng góp của Ngài đối với Phật giáo Việt Nam nói chung và Phật giáo Nam Bộ nói riêng.
*Theo các tư liệu Phật giáo, Tổ sư Khánh Thông thế danh Hoàng Hữu Đạo, pháp danh Như Tín, pháp hiệu Khánh Thông, sinh năm Canh Ngọ 1870 tại làng An Thủy, tổng Bảo Trị, huyện Ba Tri, tỉnh Bến Tre, trong một gia đình có truyền thống Nho học. Thân phụ Ngài là ông Hoàng Hữu Nghĩa và thân mẫu là bà Đặng Thị Sa. Thuở thiếu thời, Ngài từng theo học chữ Nho với cụ Nguyễn Đình Chiểu tại làng An Đức; nhờ đó sớm có nền tảng học vấn, đồng thời nổi tiếng về Dịch học và Đông y.
Trước khi xuất gia, Ngài là người có học thức, sống theo đạo lý Nho gia, được người đương thời kính trọng bởi phẩm chất hiền hòa, hiếu kính và uy tín trong cộng đồng. Đến năm 1897, khi tuổi đời vừa 27, trước sự quán chiếu về lẽ vô thường của cuộc thế, Ngài phát tâm xuất gia, đến chùa Long Khánh cầu quy y thế độ với Hòa thượng Chấn Bửu, sau đó cầu học Chánh pháp nhãn tạng với Tổ Minh Lương – Thiền sư Chánh Tâm tại chùa Kim Cang và được ban pháp danh Như Tín, pháp hiệu Khánh Thông. Ngài cũng là đồng môn huynh đệ với Hòa thượng Thích Khánh Hòa.
Năm 1907, Ngài trở về quê nhà, phát tâm khuyến giáo, kiến tạo ngôi Tam bảo Bửu Sơn. Từ đây, Bửu Sơn dần trở thành một trong những đạo tràng quan trọng của sơn môn, nơi quy tụ Tăng Ni, Phật tử và cũng là nơi Ngài góp phần đào tạo, truyền trao giới pháp cho nhiều thế hệ người xuất gia. Khi tổ chức lễ khánh thành và an vị Phật tại Bửu Sơn, Ngài cung thỉnh Hòa thượng Minh Lương giữ ngôi vị Đàn đầu Hòa thượng truyền giới, còn Ngài đảm nhiệm vai trò Yết ma A xà lê.
Trong những năm hành đạo tiếp theo, Tổ sư Khánh Thông nhiều lần được cung thỉnh làm Đàn đầu Hòa thượng tại các Đại giới đàn, trong đó có Đại giới đàn tại Bửu Sơn năm 1921 và Đại giới đàn chùa Thắng Quang năm 1923. Những hoạt động truyền giới, giáo dưỡng và tiếp dẫn hậu lai của Ngài đã góp phần quan trọng vào việc duy trì giới pháp, xây dựng hàng ngũ Tăng Ni và làm vững mạnh sinh hoạt Phật giáo Nam Bộ trong giai đoạn đầu thế kỷ XX.
Đáng chú ý, năm 1925, Tổ sư phú pháp truyền đăng cho đệ tử Hồng Hạnh, hiệu Vĩnh Đạt, trao Chính pháp nhãn tạng dòng Lâm Tế Chánh tông đời thứ 40, tiếp tục khẳng định tinh thần truyền thừa từ thế hệ này sang thế hệ khác. Từ sơn môn Bửu Sơn, nhiều vị Tăng tài tiếp tục trưởng thành, hoằng pháp và phụng sự đạo pháp, góp phần làm nên dòng mạch kế thừa của Phật giáo miền Nam.
Nhìn lại hành trạng ấy, có thể thấy cuộc đời Tổ sư Khánh Thông không chỉ gắn với một ngôi già-lam hay một dòng pháp phái, mà còn gắn với một giai đoạn quan trọng của Phật giáo Việt Nam – thời kỳ các bậc cao Tăng tiền bối nỗ lực chấn chỉnh Tăng đoàn, chú trọng giáo dục Tăng tài, mở mang giới đàn và củng cố nền tảng tu học.
Cùng với Hòa thượng Khánh Hòa, Tổ sư Khánh Thông được các tư liệu Phật giáo ghi nhận là một trong những vị tiền bối có đóng góp đáng kể cho phong trào chấn hưng Phật giáo Việt Nam đầu thế kỷ XX. Dòng truyền thừa từ Bửu Sơn về sau tiếp tục sản sinh nhiều vị danh Tăng, góp phần làm rạng danh Phật giáo Nam Bộ.
Sau hơn tám thập niên trụ thế, hóa duyên đã mãn, Tổ sư Khánh Thông an nhiên thị tịch vào ngày mùng 3 tháng 8 năm Quý Tỵ, tức ngày 10/09/1953, hưởng thọ 83 tuổi, với 47 năm trụ trì và 55 mùa an cư. Trước khi viên tịch, Ngài đã phó chúc môn đồ tiếp nối Phật sự, trao trách nhiệm trụ trì Tổ đình Bửu Sơn cho đệ tử Vĩnh Huệ.
Tưởng niệm một bậc Tổ không dừng lại ở việc nhắc nhớ một danh hiệu hay một mốc thời gian. Giá trị sâu xa hơn của ngày húy nhật chính là cơ hội để hậu học nhìn lại những gì tiền nhân đã làm được và tự hỏi mình hôm nay phải làm gì để không phụ lòng người đi trước.
Nếu một ngôi già lam có thể tồn tại qua năm tháng, thì điều làm nên sức sống lâu dài của ngôi già-lam ấy không chỉ là mái chùa, tôn tượng hay cảnh quan, mà chính là đạo phong, giới đức và tinh thần truyền thừa được gìn giữ qua nhiều thế hệ.
Từ Bửu Sơn, Tổ sư Khánh Thông đã gieo những hạt giống của sự học, của giới luật, của truyền đăng và của tinh thần phụng sự. Những hạt giống ấy không khép lại nơi cuộc đời của một vị Tổ mà tiếp tục được nuôi dưỡng trong hàng môn đồ pháp quyến, trong những người kế thừa sơn môn và trong đời sống Phật giáo hôm nay.
Chính vì vậy, lễ tưởng niệm lần thứ 73 năm ngày Tổ sư viên tịch cũng là dịp để Tông phong Tổ đình Bửu Sơn và môn đồ pháp quyến cùng trở về nguồn cội, củng cố tâm nguyện tiếp nối chí nguyện của tiền nhân; lấy giới luật làm nền tảng, lấy tu học làm sự nghiệp, lấy hoằng pháp lợi sinh làm phương hướng và lấy tinh thần hòa hợp làm sức mạnh của Tăng đoàn.
Trong dòng chảy vô thường, con người đến rồi đi; nhưng những giá trị được tạo dựng bằng giới đức, trí tuệ và lòng phụng sự thì vẫn có thể vượt qua giới hạn của thời gian. Hơn bảy thập niên kể từ ngày Tổ sư Khánh Thông thuận thế vô thường, Tổ đình Bửu Sơn vẫn là nơi trở về của môn đồ pháp quyến, nơi lưu giữ ký ức về một bậc tiền nhân và cũng là nơi nhắc nhở các thế hệ hậu học về trách nhiệm hộ trì, tiếp nối mạng mạch Phật pháp.
Trong không gian trang nghiêm của Tổ đường, HT. Thích Lệ Đức – Thành viên Hội đồng Chứng minh GHPGVN, Chứng minh Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Vĩnh Long đã cử hành nghi thức tưởng niệm, sám chủ và ban đạo từ đến toàn thể đại chúng.
Qua nghi thức tưởng niệm, Chư Tôn đức cùng môn đồ pháp quyến nhất tâm hướng về Giác linh Tổ sư, thành kính ôn niệm công hạnh của bậc tiền nhân, đồng thời sách tấn hàng hậu học tiếp tục gìn giữ nề nếp tu học và truyền thống tốt đẹp của Tổ đình.
Tiếp đó, TT. Thích Trí Thọ đã thay mặt Ban Tổ chức dâng lời cảm tạ chư Tôn đức chứng minh, chư Tôn đức Tăng Ni và quý Phật tử đã quang lâm tham dự, góp phần làm nên sự trang nghiêm và thành tựu viên mãn của lễ tưởng niệm.
Buổi lễ khép lại trong niềm thành kính của chư Tôn đức và môn đồ pháp quyến. Những nén tâm hương được dâng lên không chỉ là sự tưởng nhớ đối với một bậc Tổ đã viên tịch, mà còn là lời nguyện thầm của người hậu học: nguyện giữ gìn gia phong, tiếp nối chí nguyện của tiền nhân, tinh tấn tu học và góp phần làm cho ánh sáng Phật pháp tiếp tục được truyền trao giữa cuộc đời.
Từ nơi Tổ đình Bửu Sơn, hạnh nguyện của bậc tiền nhân tiếp tục được nhắc nhớ bằng chính đời sống tu hành của thế hệ hôm nay. Và đó cũng chính là ý nghĩa sâu xa nhất của sự tưởng niệm: nhớ người xưa để tự soi lại mình, tri ân tiền nhân để biết sống có trách nhiệm hơn với hiện tại và tương lai của đạo pháp.
Dưới đây là một vài hình ảnh được ghi nhận thêm:
Trí Sơn



